Spór o Trybunał Konstytucyjny na sesji nadzwyczajnej. Radni pytają czy zwołano ją zgodnie z prawem

XXXIV nadzwyczajna sesja Sejmiku Województwa Podkarpackiego została zaplanowana na piątek, 6 listopada. Z informacji opublikowanej dziś na stronie internetowej przez urząd marszałkowski wynika, że obrady mają rozpocząć się o godz. 9.30 w sali audytoryjnej urzędu przy al. Cieplińskiego 4 w Rzeszowie.

Głównym punktem będzie projekt uchwały w sprawie przyjęcia stanowiska dotyczącego „obrony ładu konstytucyjnego Rzeczypospolitej Polskiej oraz sprzeciwu wobec bezprawnych działań wymierzonych w Trybunał Konstytucyjny”.

Krzysztof Kłak, przewodniczący Klubu Radnych KO i Komisji Rewizyjnej, uważa, że już sam sposób zwołania sesji budzi poważne zastrzeżenia. W piśmie skierowanym do wojewody podkarpackiej Teresy Kubas-Hul, opisał, że o planowanych obradach dowiedział się przypadkowo.

Zwraca również uwagę na informacje, według których wieczorem 4 listopada kierowcy mieli rozwozić zawiadomienia o sesji do miejsc zamieszkania radnych. Nie trafiły one jednak do wszystkich.

Jak dodaje w rozmowie z naszym portalem - o sesji nie zostali też poinformowani jego klubowi koledzy - Renata Butryn, Jolanta Kaźmierczak czy Bronisław Baran. Radny Marek Ordyczyński miał zostać poinformowany telefonicznie, że jedzie do niego kierowca z zaproszeniem na sesję, ale nie było go w tedy w domu. Kierowca zaproszenia na sesję nie zostawił.

Kłak domaga się sprawdzenia więc przez służby wojewody, czy wszyscy radni zostali prawidłowo i terminowo powiadomieni, w jaki sposób doręczano im dokumenty oraz czy otrzymali komplet materiałów.

Wątpliwości dotyczą także terminów określonych w przepisach sejmiku. Statut województwa przewiduje zawiadomienie radnych o sesji co najmniej siedem dni przed obradami. Z kolei regulamin sejmiku dopuszcza skrócenie tego terminu do trzech dni, ale tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

Jeżeli zawiadomienia rzeczywiście zaczęto dostarczać dopiero wieczorem 4 listopada, a sesja ma odbyć się 6 listopada, trzeba wyjaśnić, czy zachowano nawet ten skrócony termin i jakie okoliczności uzasadniały jego zastosowanie.

Kłak podkreśla, że samo wysłanie zawiadomienia nie oznacza jeszcze, że radny skutecznie je otrzymał.

W piśmie radny zwrócił się do wojewody Teresy Kubas-Hul o pilne podjęcie czynności nadzorczych. Chce, aby urząd sprawdził dokumenty związane ze zwołaniem sesji, w tym wniosek o jej przeprowadzenie, sposób powiadomienia wszystkich radnych oraz podstawę skrócenia terminu zawiadomień.

Domaga się również zbadania, czy projektowana uchwała mieści się w kompetencjach sejmiku i czy jej treść nie próbuje rozstrzygać kwestii, które należą do konstytucyjnych organów państwa.

W przypadku przyjęcia uchwały oczekuje jednak pilnej kontroli jej legalności.

To właśnie wojewoda jest jednym z organów sprawujących nadzór nad samorządem województwa. Nie oznacza to jednak, że może ingerować w każdą decyzję sejmiku z powodów politycznych.

Ustawa jasno wskazuje, że nadzór odbywa się według kryterium zgodności z prawem. Dlatego w tej sprawie kluczowe będzie ustalenie, czy doszło do naruszenia przepisów dotyczących zwołania sesji lub przyjęcia uchwały - co może nastąpić jedynie po odbyciu się sesji.

Nie chodzi przy tym o zwykłe stanowisko w sprawie regionalnej inwestycji czy podziału pieniędzy. Projekt uchwały dotyczy jednego z najpoważniejszych sporów ustrojowych w kraju - przyszłości Trybunału Konstytucyjnego.

Przypomnijmy, że konflikt wokół TK trwa od 2015 roku, kiedy po zmianie władzy Sejm wybrany przez PiS obsadził trzy miejsca, które wcześniej zostały już prawidłowo obsadzone przez poprzedni parlament.

W kolejnych latach spór objął także sposób kierowania Trybunałem i jego niezależność. Po wyborach w 2023 roku obecna większość parlamentarna rozpoczęła działania mające przywrócić prawidłowe funkcjonowanie instytucji, jednak proces ten doprowadził do kolejnego konfliktu z prezydentem Karolem Nawrockim, który odmówił przyjęcia ślubowania od części sędziów wybranych przez Sejm.

W grudniu 2025 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że z powodu nieprawidłowości przy obsadzaniu trzech stanowisk sędziowskich oraz wyborze prezesa, Trybunał nie spełniał wymogów niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego na mocy prawa.

Z kolei opublikowana w październiku 2026 roku opinia Komisji Weneckiej Rady Europy wskazała, że prezydent nie ma prawa kontrolować wyboru sędziów.

W ostatnich dniach spór ponownie się zaostrzył. Przed siedzibą Trybunału w Warszawie odbywają się demonstracje przeciwników i zwolenników zmian. Politycy PiS oraz ich sympatycy protestują przeciwko działaniom podejmowanym przez część sędziów i przedstawicieli rządu oraz mówią o zamchu stanu.

Z kolei przedstawiciele rządu przekonują, że podejmowane działania mają przywrócić praworządność i umożliwić pracę sędziom wybranym przez parlament.

Do manifestacji w „obronie” Trybunału doszło też środę 4 listopada w Rzeszowie. Na wiecu zwołanym przez posłankę PiS Ewę Leniart zjawiło się kilkaset osób.

Wątpliwości radnego Kłaka budzi nie tylko termin powiadomienia radnych, ale również sama inicjatywa zwołania nadzwyczajnych obrad. Zgodnie z art. 21 ust. 7 ustawy o samorządzie województwa, przewodniczący sejmiku ma obowiązek zwołać sesję na wniosek co najmniej jednej czwartej ustawowego składu sejmiku.

Wciąż nie wiemy jednak, kto wystąpił z wnioskiem o zwołanie piątkowej sesji i jakie argumenty uzasadniały pilny tryb procedowania stanowiska dotyczącego Trybunału Konstytucyjnego.

Do rzecznika marszałka województwa Adriana Biernackiego wysłaliśmy pytania o to, kiedy i w jaki sposób powiadomiono radnych, czy wszyscy otrzymali zawiadomienia i komplet materiałów, a także kto złożył wniosek o zwołanie sesji i przygotował projekt stanowiska.

Do sprawy wrócimy po otrzymaniu odpowiedzi z obu urzędów.