Transplantacje często są jedyną szansą na uratowanie życia. Ogólnopolski Dzień Transplantacji to moment, by mówić o faktach, przełamywać lęki i przypominać, jak wielką moc ma świadoma decyzja jednego człowieka.
Spis treści:
26 stycznia obchodzimy Ogólnopolski Dzień Transplantacji – dzień, który przypomina, że przeszczepienie narządów często jest jedyną szansą na uratowanie życia lub znaczącą poprawę jego jakości. Podkarpacki Oddział Narodowego Funduszu Zdrowia w ramach cyklu „Dziś jest dzień…” zwraca uwagę na znaczenie profilaktyki, rzetelnej wiedzy i świadomych decyzji zdrowotnych.
– To również moment obalania mitów i lęków związanych z transplantacją oraz podkreślania, jak ważne są rozmowy z bliskimi o swojej woli bycia dawcą. To wyraz szacunku dla dawców, ich rodzin oraz zespołów medycznych, które każdego dnia ratują ludzkie życie – podkreśla Karolina Kostkiewicz z podkarpackiego NFZ.
Przełom w polskiej medycynie zaczął się 26 stycznia
Data Ogólnopolskiego Dnia Transplantacji nie jest przypadkowa. To właśnie 26 stycznia 1966 roku w Polsce przeprowadzono pierwsze udane przeszczepienie nerki. Było to zaledwie 12 lat po pierwszym takim zabiegu na świecie.
Operację wykonano w I Klinice Chirurgicznej Akademii Medycznej w Warszawie, a zespołem kierował prof. Jan Nielubowicz we współpracy z dr. Tadeuszem Orłowskim.
– To wydarzenie zapoczątkowało rozwój transplantologii w Polsce i zmieniło los tysięcy pacjentów – przypomina Elżbieta Misztak, koordynator transplantacyjny.
Jeden dawca – wiele uratowanych istnień
Ogólnopolski Dzień Transplantacji to także czas edukacji i budowania postaw opartych na solidarności społecznej. Dawstwo narządów, tkanek (takich jak rogówki, kości czy zastawki serca) oraz komórek, np. szpiku, może uratować życie wielu osobom.
Jeden zmarły dawca może uratować od 6 do 8 osób, a pobrane tkanki pomóc kolejnym kilkunastu. W 2025 roku w Polsce zgłoszono 1021 potencjalnych dawców, z czego rzeczywistymi dawcami zostało 781 osób.
– Dzięki nim przeszczepiono łącznie 2254 narządy. To oznacza, że ponad dwa tysiące osób żyje dziś dzięki decyzji kilkuset rodzin – podaje Rafał Śliż, rzecznik prasowy podkarpackiego NFZ.
Dzięki zmarłym dawcom przeszczepiono:
- 1227 nerek,
- 25 nerek z trzustką,
- 5 nerek z sercem,
- 11 nerek z wątrobą,
- 10 trzustek,
- 671 wątrób,
- 1 wątrobę i płuca,
- 169 serc,
- 133 płuc.
Zgoda domniemana i rozmowa, która ma znaczenie
W Polsce obowiązuje tzw. model zgody domniemanej. Oznacza to, że każdy z nas jest potencjalnym dawcą narządów, jeśli za życia nie zgłosi sprzeciwu w Centralnym Rejestrze Sprzeciwów. Mimo to kluczowa pozostaje rozmowa z bliskimi.
– Szansa na to, że będziemy biorcą, jest około sześć razy większa niż na to, że zostaniemy dawcą. Dlatego tak ważne jest, by jasno powiedzieć rodzinie, jaka jest nasza wola – podkreśla Elżbieta Misztak.
Przypomina też symboliczne przykłady: papież Benedykt XVI przez całe życie nosił przy sobie oświadczenie woli, a św. Jan Paweł II mówił, że oddanie narządów do przeszczepu jest „największym aktem miłosierdzia wobec drugiego człowieka”.
Ogólnopolski Dzień Transplantacji. Wiedza zamiast mitów
Rzetelne informacje o dawstwie narządów można znaleźć m.in. na stronach Poltransplantu oraz fundacji prowadzących kampanie edukacyjne, takich jak Drugie życie czy Fundacja Transplantacyjna LIVERstrong. Ogólnopolski Dzień Transplantacji to dobra okazja, by sięgnąć po sprawdzoną wiedzę i podjąć świadomą decyzję.
Bo czasem jedna rozmowa i jedna decyzja mogą stać się bezcennym darem – darem życia.
