W dniu Wszystkich Świętych na rzeszowskim Starym Cmentarzu po raz 23. odbędzie się kwesta na rzecz ratowania zabytkowych nagrobków. Dochód zostanie przeznaczony na renowację najstarszych i najbardziej zniszczonych pomników.
Spis treści:
Na rzeszowskim Starym Cmentarzu, który jest jedną z najstarszych zachowanych nekropolii w regionie, 1 listopada ponownie odbędzie się kwesta na rzecz ratowania zabytkowych nagrobków.
Wolontariusze ze Stowarzyszenia Opieki nad Starym Cmentarzem w Rzeszowie będą kwestować od rana do zmroku – nie tylko na samej nekropolii przy ul. Targowej, ale także na dwóch największych cmentarzach w mieście, na Pobitnie i Wilkowyi.
ZOBACZ TEŻ: Wszystkich Świętych 2025 w Rzeszowie: zmiany w organizacji ruchu i parkingi w okolicach cmentarzy
Kwesta na cmentarzach. Wolontariusze będą oznakowani
Kwesta na Starym Cmentarzu w Rzeszowie organizowana jest po raz 23. przez Stowarzyszenie, które od ponad dwóch dekad prowadzi prace konserwatorskie na zabytkowej nekropolii. Do tej pory udało się odnowić około 200 spośród ponad 620 zachowanych grobów. W dużej części właśnie dzięki środkom z kwest.
Wolontariusze będą oznakowani identyfikatorami z numerem kwesty i puszkami z napisem „Ratujemy Stary Cmentarz”. Wszystkim darczyńcom będą wręczać broszurki o historii cmentarza. Organizatorzy ostrzegają jednak przed oszustami podszywającymi się pod wolontariuszy.
Zebrane fundusze zostaną przeznaczone przede wszystkim na renowację najbardziej zagrożonych nagrobków i pomników.
Stary Cmentarz w Rzeszowie starszy, niż sądzono
Przez lata uważano, że Stary Cmentarz powstał pod koniec XVIII wieku, po wprowadzeniu przez władze austriackie zakazu chowania zmarłych przy kościołach. Rzeczywiście, w Rzeszowie – włączonym w 1772 roku do monarchii Habsburgów – obowiązywał dekret cesarza Józefa II z 1783 roku, który nakazywał zakładanie cmentarzy poza obrębem świątyń.
CZYTAJ TAKŻE: Meleksem po cmentarzu Wilkowyja. Bezpłatne przejazdy dla seniorów
Jednak, jak udowadnia Wiktoria Helwin w monografii poświęconej tej nekropolii, pierwsze pochówki na Starym Cmentarzu odbyły się znacznie wcześniej, już w 1469 roku. Miały one związek z fundacją Rafała Pileckiego, który w tym miejscu ufundował szpitalny kompleks prepozytury: kościół Świętego Ducha, przytułek dla ubogich i rezydencję prepozyta.
Na cmentarzu spoczywa ponad 40 tysięcy osób. W tym około 7 tysięcy wojskowych z dawnego garnizonu rzeszowskiego, a także ofiary obu wojen światowych. W zachowanych księgach odnotowano blisko 35 tysięcy 600 nazwisk.
Zabytkowa nekropolia i świadectwo historii
Wśród spoczywających na Starym Cmentarzu są m.in. Józef Łukasiewicz – ojciec Ignacego, konstruktora lampy naftowej. Na cmentarzu znajduje się również pomnik upamiętniający powstańców styczniowych z 1886 roku oraz Grób Ofiar II Wojny Światowej, wzniesiony w latach 2003-2004.
Nekropolia wielokrotnie ucierpiała w czasie okupacji i w okresie powojennym. Była dewastowana przez Niemców, później niszczona przez komunistyczne władze i wandali. Zyskała też filmowy epizod. To właśnie tutaj kręcono finałową scenę filmu Jerzego Hoffmana „Trędowata” z 1976 roku.
Stary Cmentarz w Rzeszowie to nie tylko miejsce pochówku, ale też cenny zapis dziejów miasta. Dzięki corocznym kwestom i zaangażowaniu mieszkańców udaje się przywracać blask kolejnym zabytkowym nagrobkom, które stanowią bezcenne świadectwo lokalnej historii i kultury.
