Jak imigracja zarobkowa stała się jednym z ważnych czynników wzrostu gospodarczego? Perspektywa praktyków EST-Polska w odniesieniu do raportu Instytutu Spraw Publicznych, Deloitte i IPSOS.
Spis treści:
Debata o obecności cudzoziemców na polskim rynku pracy przez lata była zdominowana przez emocje i stereotypy. Dziś, w warunkach globalnej konkurencji o pracowników, coraz większe znaczenie mają dane, obserwacje rynkowe i praktyczne doświadczenia przedsiębiorstw. Z raportu „Migracja w Polsce. Fakty, wpływ, kierunki działania”, opracowanego przez Instytut Spraw Publicznych, Deloitte i IPSOS, wynika, że udział pracowników z zagranicy jest istotnym elementem funkcjonowania polskiej gospodarki i jednym z czynników wspierających jej dalszy rozwój.
EST-Polska, jako agencja pracy współpracująca na co dzień z przedsiębiorstwami z kluczowych sektorów gospodarki, patrzy na te wnioski przede wszystkim z perspektywy praktyki biznesowej. Nie zastępuje to analiz makroekonomicznych autorów raportu, ale pozwala pokazać, jak opisane w nim zjawiska wyglądają w codziennej współpracy z pracodawcami, którzy mierzą się z niedoborami kadrowymi, presją terminów i koniecznością utrzymania ciągłości produkcji oraz usług.
Od 200 do 400 miliardów złotych w polskim PKB: efekt mnożnikowy
Imigracja zarobkowa coraz rzadziej ma charakter wyłącznie tymczasowy, typowy dla prac sezonowych. W wielu branżach stała się trwałym elementem organizacji pracy i planowania zasobów kadrowych. Z przywoływanych w raporcie szacunków wynika, że wkład cudzoziemców w polskie PKB może wynosić obecnie od 5 do ponad 10 procent. W ujęciu wartościowym oznacza to kwoty rzędu 200-400 miliardów złotych.
Według danych oficjalnych w Polsce pracuje około miliona obcokrajowców, natomiast szacunki rynkowe wskazują, że faktyczna skala obecności pracowników z zagranicy może być znacząco większa. Oznacza to, że w wielu przedsiębiorstwach cudzoziemcy nie są dodatkiem do zespołu, lecz realną częścią struktury zatrudnienia. Ich praca wpływa nie tylko na obsadzenie stanowisk podstawowych, ale także na utrzymanie miejsc pracy dla polskiej kadry kierowniczej, technicznej, inżynierskiej i administracyjnej.
Dane przedstawione w raporcie są dla mnie ważnym punktem odniesienia, ale przede wszystkim korespondują z tym, co widzimy w codziennej pracy z przedsiębiorcami
mówi Waldemar Nowiński, Prezes Agencji Pracy EST-Polska.
– Z praktyki obsługi firm produkcyjnych, logistycznych i usługowych wynika, że pracownicy z zagranicy bardzo często zabezpieczają ciągłość procesów, których nie da się łatwo zatrzymać ani szybko zastąpić automatyzacją. W rozmowach z właścicielami i menedżerami zakładów regularnie słyszymy, że brak stabilnych zespołów pracowniczych oznaczałby dla nich opóźnienia, ograniczenie mocy produkcyjnych, a czasem utratę kontraktów. To moja praktyczna obserwacja rynku, a nie teza ekspercka raportu: dla wielu firm dostęp do legalnych pracowników z zagranicy jest dziś warunkiem spokojnego planowania działalności – dodaje.
Demografia i stabilność systemu ubezpieczeń społecznych
Jednym z często powtarzanych przekonań jest teza, że cudzoziemcy stanowią przede wszystkim obciążenie dla infrastruktury państwowej. Raport wskazuje jednak na inny wymiar tego zjawiska. Polska mierzy się z poważnym wyzwaniem demograficznym: społeczeństwo się starzeje, a na rynek pracy wchodzą mniej liczne roczniki, które nie są w stanie w pełni zastąpić osób odchodzących na emeryturę.
W tym kontekście legalnie zatrudnieni cudzoziemcy zwiększają liczbę osób aktywnych zawodowo i odprowadzających składki. Zasilają system ubezpieczeń społecznych oraz budżet państwa poprzez podatki i składki, a tym samym współuczestniczą w finansowaniu usług publicznych oraz świadczeń społecznych.
Z naszej codziennej praktyki wynika, że legalnie zatrudnieni cudzoziemcy to najczęściej osoby aktywne zawodowo, nastawione na pracę i regularne dochody
zauważa Waldemar Nowiński.
– W EST-Polska widzimy ten proces bardzo konkretnie: za każdą prawidłowo zawartą umową, każdą rozliczoną godziną pracy i każdą odprowadzoną składką stoi realny wpływ do systemu. Dlatego kładziemy tak duży nacisk na legalność i transparentność zatrudnienia. W mojej ocenie właśnie profesjonalizacja zatrudniania cudzoziemców jest jednym z najważniejszych warunków tego, aby ich obecność była korzystna zarówno dla pracodawców, jak i dla finansów publicznych – mówi prezes EST-Polska.
Fundament kluczowych sektorów i rosnąca siła nabywcza
Obecność cudzoziemców jest szczególnie widoczna w sektorach, które mają duże znaczenie dla konkurencyjności polskiej gospodarki. Dotyczy to zwłaszcza branż wymagających dużej liczby pracowników operacyjnych, dyspozycyjności oraz sprawnej organizacji pracy zmianowej.
- logistyki i transportu, w tym magazynów, centrów dystrybucyjnych oraz branży TSL,
- budownictwa, przemysłu ciężkiego i produkcji,
- sektora spożywczego i rolnictwa,
- wybranych obszarów nowoczesnych usług biznesowych oraz IT.
Znaczenie pracowników z zagranicy nie kończy się jednak na samym rynku pracy. Cudzoziemcy są również konsumentami: wynajmują mieszkania, kupują produkty i usługi, korzystają z lokalnej infrastruktury, płacą VAT i inne daniny publiczne. Część wynagrodzeń jest oczywiście transferowana do krajów pochodzenia, ale istotna część pozostaje w Polsce i zasila handel detaliczny, usługi oraz lokalne rynki mieszkaniowe.
– Z perspektywy agencji pracy widzimy wyraźną zmianę potrzeb polskich firm oraz samych pracowników. Coraz częściej nie chodzi już o krótkotrwałe uzupełnienie braków sezonowych, lecz o budowanie stabilnych zespołów na produkcji, w logistyce czy w usługach. W praktyce oznacza to większe znaczenie rekrutacji jakościowej, weryfikacji kompetencji, przygotowania pracownika do przyjazdu i późniejszego wsparcia adaptacyjnego. Dlatego dywersyfikacja kierunków rekrutacji – obejmująca nie tylko Europę Wschodnią, ale także wybrane kraje Azji, takie jak Filipiny, Indonezja czy Indie – jest dla wielu pracodawców coraz bardziej praktyczną odpowiedzią na realne niedobory kadrowe – wyjaśnia Prezes EST-Polska.
Koszty zaniechania: co grozi gospodarce bez mądrej polityki migracyjnej?
Autorzy raportu wskazują, że Polska potrzebuje spójnej, przewidywalnej i dobrze zarządzanej polityki migracyjnej. Wyczerpywanie się krajowych zasobów pracy może prowadzić do ograniczenia możliwości realizacji kontraktów, spadku konkurencyjności przedsiębiorstw, presji kosztowej oraz przenoszenia części produkcji lub usług do innych lokalizacji. Dla firm oznacza to ryzyko utraty klientów, a dla gospodarki – niższe wpływy podatkowe i słabsze tempo wzrostu.
Z perspektywy pracodawców kluczowe znaczenie ma nie tylko sam dostęp do kandydatów, ale także przewidywalność procedur legalizacyjnych, jakość rekrutacji, prawidłowe rozliczenia oraz skuteczna integracja pracowników w miejscu pracy. To obszary, w których błędy mogą generować poważne ryzyka organizacyjne, finansowe i prawne.
Czas na profesjonalizację: firma potrzebuje partnera, a nie tylko pośrednika
Wnioski płynące z raportu i praktyki rynkowej prowadzą do podobnej konkluzji: sprawne, legalne i odpowiedzialne zatrudnianie cudzoziemców staje się jednym z ważnych elementów bezpieczeństwa operacyjnego polskich przedsiębiorstw. Samo otwarcie procesu rekrutacji międzynarodowej nie wystarcza. Pracodawcy muszą zmierzyć się z weryfikacją kompetencji, procedurami wizowymi, legalizacją pracy i pobytu, organizacją przyjazdu, zakwaterowaniem, onboardingiem oraz bieżącą obsługą formalną.
W codziennej pracy widzimy, że największym problemem pracodawców nie jest już wyłącznie znalezienie kandydata, ale bezpieczne przeprowadzenie całego procesu od rekrutacji do stabilnej pracy w zakładzie
podsumowuje Waldemar Nowiński.
– Dla przedsiębiorcy liczą się czas, przewidywalność i ograniczenie ryzyka. Dlatego w EST-Polska przejmujemy na siebie znaczną część obowiązków formalnych i organizacyjnych: od przygotowania procesu rekrutacji, przez wsparcie wizowe i legalizacyjne, po onboarding, zakwaterowanie i bieżącą koordynację. Z mojej praktyki wynika, że dopiero takie kompleksowe podejście pozwala pracodawcy skupić się na prowadzeniu biznesu, a nie na gaszeniu kolejnych problemów administracyjnych – dodaje.
Gospodarka oparta na produkcji, eksporcie, usługach i rosnących wymaganiach jakościowych potrzebuje stabilnego dostępu do pracowników. Automatyzacja, robotyzacja oraz aktywizacja osób biernych zawodowo są potrzebne, ale nie rozwiązują wszystkich problemów kadrowych w krótkim czasie. Bieżące i średnioterminowe potrzeby przedsiębiorstw wymagają działań podejmowanych już teraz.
Raport Instytutu Spraw Publicznych, Deloitte i IPSOS pokazuje skalę gospodarczego znaczenia migracji zarobkowej. Perspektywa EST-Polska uzupełnia ten obraz o praktyczne doświadczenie pracy z przedsiębiorcami, którzy każdego dnia muszą zapewnić ciągłość produkcji, usług i realizacji kontraktów. Legalna, dobrze zorganizowana i profesjonalnie zarządzana imigracja zarobkowa nie jest więc wyłącznie tematem debaty publicznej. Dla wielu firm jest jednym z warunków stabilnego działania i dalszego rozwoju.
Twoja firma planuje rozwój, ale brakuje jej zespołu do realizacji celów? Zastanawiasz się, jak bezpiecznie, płynnie i bez ryzyka prawnego pozyskać pracowników z zagranicy? Skontaktuj się z EST-Polska. Przeanalizujemy potrzeby Twojego przedsiębiorstwa i zaproponujemy rozwiązania kadrowe dopasowane do realiów biznesowych, organizacyjnych i prawnych.
