Po wielu miesiącach prac archeologicznych, zabezpieczających i porządkowych, ruiny Zamku Sobień w Manastercu na Podkarpaciu, ponownie są otwarte dla zwiedzających. Historyczna warownia rodu Kmitów zyskała nowe ciągi komunikacyjne, ścieżkę edukacyjną oraz odnowioną infrastrukturę dla turystów.
Spis treści:
W malowniczym zakątku Pogórza Bukowskiego, na wzgórzu górującym nad doliną Sanu, rozpoczął się nowy rozdział historii Zamku Sobień.
W miniony weekend uroczyście otwarto odnowione ruiny średniowiecznej warowni w Manastercu oraz zagospodarowane otoczenie zabytku. Po przeprowadzonych pracach archeologicznych, zabezpieczających i modernizacyjnych miejsce znów jest dostępne dla zwiedzających.
Archeolodzy odkrywali kolejne fragmenty średniowiecznej warowni
Jednym z najważniejszych etapów prac na Zamku Sobień były szeroko zakrojone badania archeologiczne przeprowadzone w 2025 roku. Były to pierwsze tak duże działania na zamku od czasów badań prowadzonych przez Tadeusza Żurowskiego w latach 60. XX wieku.
Archeolodzy wykonali wykopy sondażowe, usunęli zalegający gruz oraz odsłonili fragmenty murów obwodowych i wnętrze baszty. Dzięki tym pracom udało się lepiej rozpoznać układ dawnej budowli i zabezpieczyć zachowane elementy zamku przed dalszym niszczeniem.
Nowe udogodnienia dla zwiedzających
Po zakończeniu inwestycji Zamek Sobień zyskał infrastrukturę, która pozwala wygodniej i bezpieczniej poznawać jego historię. Wśród wykonanych prac znalazły się m.in. drewniane schody i pomosty prowadzące przez ruiny, a także nowe elementy ścieżki historyczno-edukacyjnej „Sobień”.
Na odwiedzających czekają również tablice informacyjne przybliżające dzieje zamku oraz rodu Kmitów, który przez wiele lat był związany z tym miejscem. Modernizacji poddano także infrastrukturę towarzyszącą, w tym parkingi.
Jak podkreślają zarządzający obiektem, wstęp do Rezerwatu Przyrody „Góra Sobień” oraz dojście ścieżką do ruin pozostają bezpłatne.
Warownia rodu Kmitów nad Sanem
Zamek Sobień to pozostałości średniowiecznej budowli obronnej położonej przy ujściu potoku Adyszów do Sanu. Obecnie znajduje się na terenie wsi Manasterzec, na granicy Pogórza Bukowskiego i Gór Słonnych.
Pierwsze wzmianki o zamku sięgają XIV wieku. Wiadomo, że przed 1389 rokiem warownia już istniała, ponieważ właśnie wtedy została przekazana przez króla Władysława Jagiełłę rodowi Kmitów. Początkowo była to prawdopodobnie drewniana konstrukcja z kamienną wieżą, która stanowiła główny element obronny.
Kmitowie należeli do najbardziej znaczących rodów szlacheckich w tej części kraju. Rozbudowali zamek na przełomie XIV i XV wieku, nadając mu charakter murowanej warowni dostosowanej do ukształtowania wzgórza.
Los zamku zmieniły najprawdopodobniej wydarzenia z przełomu XV i XVI wieku. Warownia mogła zostać zniszczona podczas jednego z najazdów węgierskich. Po tym okresie nie została już odbudowana, a z czasem popadła w ruinę.
Ruiny w sercu rezerwatu Góra Sobień
Dziś z dawnej warowni zachowały się przede wszystkim fragmenty murów, wieża nad bramą z charakterystycznymi kamiennymi oknami oraz pozostałości zabudowy mieszkalnej. Mimo że zamek nie przetrwał w całości, jego położenie sprawia, że pozostaje jednym z najbardziej malowniczych punktów widokowych w okolicy.
Wzgórze, na którym znajduje się zamek, objęte jest ochroną jako Rezerwat Przyrody „Góra Sobień”. Teren słynie z cennych gatunków roślin oraz wyjątkowej panoramy doliny Sanu. Ze względu na ochronę przyrody zwiedzanie odbywa się wyłącznie wyznaczonymi trasami.
Za realizację przedsięwzięcia odpowiadało Nadleśnictwo Lesko, które współpracowało ze służbami konserwatorskimi, archeologami, samorządem lokalnym, Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska w Rzeszowie oraz przedstawicielami społeczności skupionej wokół inicjatywy „Ratujmy zamek Sobień”.
Po zakończonych pracach Zamek Sobień łączy w sobie trzy funkcje – ochronę dziedzictwa historycznego, edukację oraz udostępnianie tego wyjątkowego miejsca mieszkańcom i turystom.
Otwarcie Zamku Sobień po rewitalizacji [ZDJECIA]
Masz dla nas ciekawy temat? Daj znać mailem na re******@*******ow.pl. Jesteśmy też na Facebooku i Instagramie.
