niedziela, 11 stycznia 2026
Owczarnia w Hortobagy na Węgrzech
Owce śruborogie są nocą trzymane w wielkich owczarniach. | Fot. Wit Hadło

Na Węgrzech, niedaleko od tętniących, pełnych zgiełku miast i szczelnie wypełnionych spragnionymi wodnych uciech aquaparków, znajduje się niezwykła kraina, jakby żywcem przeniesiona ze średniowiecza. To Hortobágy, które wygląda jak azjatycki step w środku centralnej Europy.


Z uwagi na zamierzchły wygląd Hortobágy użyłem zdjęć zrobionych w technice czarno-białej, by lepiej oddać panującą tam atmosferę.

Gdy pod koniec IX wieku koczownicze plemiona Madziarów pod wodzą Arpada po wieloletniej wędrówce z Azji przeprawiły się przez Karpaty i wtargnęły do Europy Środkowej, osiedliły się na nizinnej i równinnej Kotlinie Panońskiej, ponieważ bardzo im przypominała ich rodzinne tereny. I tu założyli swoje, istniejące do dziś państwo – Węgry.

A Hortobágy, pełne najpiękniejszych skarbów przyrodniczych, jest jakby taką kapsułą czasu, gdzie życie płynie jak przed wiekami.

Węgry, Hortobagy
Szare bydło rasy średniowiecznej. | Fot. Wit Hadło

Największy trawiasty step Środkowej Europy

Hortobágy jest największym trawiastym stepem Środkowej Europy. Jego dająca wrażenie nieskończoności powierzchnia ma kilka tysięcy hektarów i została wpisana na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1999 roku.

Już w 1973 roku na powierzchni 51 tysięcy hektarów założono tam pierwszy park narodowy Węgier. Dzisiaj jego powierzchnia osiągnęła 82 hektary, stając się przez to największym ciągłym obszarem chronionym w tym państwie.

ZOBACZ TEŻ: Alicante – słoneczne miasto. Co warto zobaczyć w stolicy Costa Blanca?

Na park składają się murawy skalne, pastwiska, stepy lessowe, lasy rozlewiskowe, zagajniki, bagna i jeziora, które są świetną kryjówką dla rodzimych, wymierających węgierskich gatunków zwierząt. Tutejsza flora również charakteryzuje się niezwykłą różnorodnością.

Park Narodowy Hortobágy, położony jest w krainie Hajduków Hajdu-Bihar w odległości około 30 kilometrów zarówno od Debreczyna, jak i bardzo popularnego kąpieliska Hajduszoboszlo.

Węgry, pasterze z Puszty
Podczas wycieczki po Puszcie można podziwiać popisy jeździeckie pasterzy. | Fot. Wit Hadło

Jak zwiedzać Hortobágy

Najbardziej reklamowaną atrakcją Parku Narodowego jest przejażdżka po stepach wozami konnymi. Organizuje ją w sezonie stadnina Matai Menes w przysiółku Hortobágy – Mata.

Wyprawa trwa około dwóch godzin i prowadzi po miejscach wypasu oraz hodowli typowych dla puszty zwierząt, czyli bydła szarego, włochatych świń mangalic, bawołów wodnych, koni rasy nonius i owiec śruborogich.

Zajeżdża się też do jednej typowej wiejskiej zagrody oraz na miejsce pokazów Czikoszów, nazywanych również Hajdukami. To dawni pasterze koni, którzy są perfekcyjni w ich ujeżdżaniu, podczas wycieczki współcześni csikos ubrani w tradycyjne stroje prezentują swoje umiejętności. Ich popisowy numer to jazda na stojąco na dwóch koniach i kierowanie trzema z przodu, a także inne akrobacje.

Na koniec każdy może się przejechać na koniu prowadzonym przez pasterza.

Węgry, Hortobagy
Przy licznych zbiornikach przebywają bawoły wodne. | Fot. Wit Hadło

Innych możliwości zwiedzania jest sporo

W regionie Hortobágy jest do dyspozycji szeroka gama programów. Życie na stepowym terenie i zbójnickie romantyzm tutejszych pasterzy można także odkrywać pieszo, rowerem, konno, bryczką, łódką czy motorówką po rzece Hortobágy. Jest nawet kolejka nad stawem rybnym.

Wyprawa taka zwykle zaczyna się w Centrum dla Zwiedzających Parku Narodowego Hortobágy, gdzie można wybrać odpowiedni program. Poza podziwianiem pasterzy i oglądaniem zwierząt hodowlanych można zobaczyć, jak działa charakterystyczna konstrukcja regionu Hortobágy, czyli żuraw studzienny, który poza wydobywaniem wody służył również do przekazywania wiadomości między mieszkańcami, jak telegraf.

Było to możliwe ponieważ był z daleka widoczny na nieskończonej równinie, przerywanej tylko przez kilka dawniej usypanych pagórków. Te stworzyli nomadzi przyjeżdżających ze wschodu, jako punkty obserwacyjne lub miejsce pochówku.

POLECAMY: Egipskie Wielkie Piramidy. Cud starożytnego świata pełen tajemnic i kontrowersji

W ramach ekskluzywnej wycieczki można natomiast pojechać pojazdem terenowym na obserwację rzadkich ptaków np. pelikanów, sępów, żbiki, bielików, czapli czy żurawi. Rezerwat Przyrody Hortobágy oferuje w wyznaczonych terminach również spacer gwiezdny, polegający na obserwacji nieba, które tam jest doskonale widoczne.

Włochate świnie mangalice
Włochate świnie mangalice są popularne na terenie parku Hortobágy. | Fot. Wit Hadło

Most, gospoda i muzeum pasterskie

W Hortobágy nie ma zbyt wielu budynków. Symbolem tej węgierskiej krainy jest słynny, długi na 167 metrów, kamienny Most Dziewięcioprzęsłowy, będący obowiązkowym punktem każdej wycieczki. Znajduje się na granicy wioski Hortobágy przy głównej drodze 33. Ukończono go w roku 1833 i zastąpił on wtedy wcześniejszy most drewniany.

Istnieje mnóstwo legend o budowie mostu. Jedna z opowieści głosi, że do budowy klasycystycznego mostu użyto 400 tysięcy cegieł wypalanych na miejscu. Według legendy zostały one połączone zaprawą zrobioną z wina i piaskowej ziemi.

Niedaleko mostu, przy dawnej drodze solnej, znajdują się dwa kolejne ważne symbole parku. To gospoda Hortobágyi Csárda, a po drugiej stronie drogi – Muzeum Pasterskie.

W gospodzie natkniecie się na wystawę przedstawiającą jej historię, ale warto również spróbować tradycyjnych dań pasterskich. Takich jak chociażby slambuca, czyli kluski z ziemniakami.

Natomiast Muzeum Pasterskie przedstawia ciekawe życie pasterzy.

Węgry, Hortobagy. Kojce dla zwierząt
W takich kojcach trzyma się zwierzęta na węgierskim stepie. | Fot. Wit Hadło
Udostępnij.

Od urodzenia mieszka w Rzeszowie. Lubi podróże, jazz i muzykę poważną graną na żywo, a także teatr. Nie rozstaje się z aparatem.

Zostaw Komentarz