Deepfake nie jest już problemem dotyczącym wyłącznie celebrytów i polityków. Przestępcy wykorzystują sztuczną inteligencję, aby podszywać się pod bliskich, znajomych i współpracowników. INTERPOL rozpoczął kampanię edukacyjną i podpowiada, jak rozpoznać próbę oszustwa.
Oszust może dziś nie tylko napisać wiadomość w imieniu bliskiej osoby, ale także podrobić jej głos i twarz. Dzięki sztucznej inteligencji coraz łatwiej przygotować materiały, które wyglądają i brzmią bardzo wiarygodnie.
INTERPOL rozpoczął globalną kampanię edukacyjną i przypomina, jak rozpoznać próbę oszustwa oraz co zrobić, zanim przekażemy komuś pieniądze lub poufne dane.
Technologia generatywnej sztucznej inteligencji jest coraz łatwiej dostępna. Do stworzenia realistycznego obrazu, filmu czy głosu konkretnej osoby nie potrzeba już specjalistycznej wiedzy ani dużych pieniędzy.
Przestępcy mogą wykorzystać zdjęcia, nagrania i inne materiały dostępne w internecie, aby stworzyć wiarygodną imitację konkretnej osoby. Tak powstają tzw. deepfake’i.
Co ważne - problem dotyczy już nie tylko osób publicznych. Ofiarami takich oszustw mogą być zwykli użytkownicy internetu.
Przestępca może na przykład zadzwonić lub połączyć się na wideorozmowę i podać się za członka rodziny. Może też podszyć się pod współpracownika i poprosić o pilny przelew. Innym przykładem są znajomości internetowe, podczas których oszust przez dłuższy czas buduje relację z ofiarą, a później prosi ją o pieniądze.
Deepfake’i mogą być również wykorzystywane do oszustw inwestycyjnych, szantażu seksualnego, tworzenia fałszywych materiałów z wykorzystaniem wizerunku innych osób czy rozpowszechniania dezinformacji.
Jeszcze niedawno jednym z sygnałów ostrzegawczych były błędy ortograficzne czy niewyraźne logo danej firmy. Dziś sztuczna inteligencja pozwala przestępcom tworzyć znacznie bardziej dopracowane materiały.
- Sztuczna inteligencja zaciera sygnały ostrzegawcze, które dotychczas pozwalały rozpoznać oszustwo. Błędy ortograficzne, niespójności w oznaczeniach firmowych czy nieudolne formatowanie treści szybko stają się przeszłością - podkreśla Toshinobu Yasuhira, dyrektor Centrum Innowacji INTERPOL-u.
- Każdy może paść ofiarą takich oszustw, niezależnie od wieku, miejsca zamieszkania czy sektora działalności. Działania INTERPOL-u w tym obszarze mają na celu zapewnienie organom ścigania i obywatelom wiedzy oraz narzędzi niezbędnych do rozpoznawania tych zagrożeń i reagowania, zanim dojdzie do szkody - dodał.
Hasło kampanii INTERPOL-u brzmi: „Zatrzymaj się. Zweryfikuj. Nie daj się złapać na przynętę”.
INTERPOL wskazuje kilka sytuacji, które powinny wzbudzić naszą czujność.
Nieoczekiwany kontakt. Nagle odzywa się do nas ktoś, kto podaje się za członka rodziny, znajomego albo pracownika banku czy innej instytucji i zaczyna pytać o dane osobowe, informacje dotyczące konta lub pieniądze.
Presja czasu. Rozmówca przekonuje, że trzeba działać natychmiast. Może mówić o wypadku, problemach finansowych albo zagrożeniu dla bliskiej osoby. Chodzi o to, żebyśmy nie mieli czasu na spokojne sprawdzenie informacji.
Silne emocje. Oszust może próbować wywołać strach, poczucie winy albo niepokój. Może też prosić o zachowanie sprawy w tajemnicy.
Nietypowa forma płatności. Szczególną ostrożność powinny wzbudzić prośby o przelew, kryptowaluty czy karty podarunkowe. Odzyskanie pieniędzy przekazanych w taki sposób może być bardzo trudne.
Błyskawicznie rozwijająca się znajomość internetowa. Jeśli nowo poznana osoba bardzo szybko deklaruje silne uczucia, buduje emocjonalną więź, a następnie prosi o pieniądze, trzeba zachować szczególną ostrożność.
Najważniejsza zasada jest prosta: nie działajmy pod wpływem emocji i presji czasu.
Jeśli ktoś dzwoni z nietypową prośbą, warto zakończyć rozmowę i samodzielnie skontaktować się z tą osobą innym, znanym nam numerem. Nie należy oddzwaniać na numer podany przez rozmówcę ani korzystać z linków czy danych kontaktowych, które od niego otrzymaliśmy.
Dobrym rozwiązaniem jest również ustalenie z najbliższymi specjalnego hasła lub pytania, które pozwoli potwierdzić ich tożsamość w sytuacji podejrzanego telefonu.
W przypadku internetowych znajomości warto sprawdzić informacje o rozmówcy dostępne w sieci. Można też zweryfikować zdjęcia profilowe i sprawdzić, czy nie pochodzą z innych stron.
INTERPOL zaleca również włączenie uwierzytelniania dwuskładnikowego wszędzie tam, gdzie jest ono dostępne. Warto także regularnie aktualizować oprogramowanie na komputerach i telefonach.
Przede wszystkim nie należy przekazywać pieniędzy ani poufnych danych tylko dlatego, że rozmówca brzmi lub wygląda znajomo. Jeśli podejrzewamy próbę oszustwa, trzeba skontaktować się z policją lub innymi lokalnymi organami ścigania.
Jeżeli pieniądze zostały już przekazane, należy jak najszybciej powiadomić bank. Czas może mieć znaczenie przy próbie zablokowania lub odzyskania środków.
INTERPOL prowadzi kampanię w ramach projektu SynthWave PLUS. Jej celem jest zwiększanie wiedzy na temat zagrożeń związanych z materiałami generowanymi przez sztuczną inteligencję oraz pomoc organom ścigania w walce z tego typu przestępczością.
Kampania obejmuje trzy krótkie filmy, również przygotowane z wykorzystaniem AI. Mają pokazać, jak łatwo technologia może zostać wykorzystana przez oszustów.
Udostępnij ten artykuł
Niezbędne cookies działają zawsze. Za Twoją zgodą dochodzą dwie rzeczy: analityka - zapisujemy przebieg wizyty i kliknięcia, żeby poprawiać stronę - oraz marketing, czyli narzędzie reklamowe serwisu społecznościowego. Robią to dostawcy spoza EOG. Możesz zgodzić się tylko na jedno, a zgodę wycofasz w stopce. Polityka prywatności, Polityka cookies.
