Pamięć o dawnych wsiach, utraconych miejscach i łemkowskiej tożsamości stała się motywem przewodnim wystawy „Przywołanie. Łemkowszczyzna w dialogu sztuki i pokoleń”, którą można oglądać w Galerii Wojewódzkiego Domu Kultury w Rzeszowie.
Spis treści:
W piątek, 8 maja, w Galerii Wojewódzkiego Domu Kultury w Rzeszowie odbył się wernisaż wystawy malarstwa dwóch artystek: Marty Krynickiej-Orzech oraz Barbary Hubert pt. „Przywołanie. Łemkowszczyzna w dialogu sztuki i pokoleń”.
Łemkowskie korzenie i pamięć o zatopionych wsiach
Marta Krynicka-Orzech jest absolwentką Wydziału Sztuki Uniwersytetu Rzeszowskiego. W swojej twórczości często sięga do łemkowskich korzeni, traktując je jako ważny punkt odniesienia dla refleksji nad obrazem i pamięcią kulturową.
Barbara Hubert ukończyła Wydział Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W swoich obrazach podejmuje tematykę pamięci o zniszczonych wsiach, których tereny znalazły się pod wodami Jeziora Solińskiego. Poprzez analizę śladów nieobecnych miejsc stara się przywrócić je zbiorowej świadomości.
Historia wpisana w obrazy
Łemkowie, nazywani także Rusinami lub Rusnakami, to wschodniosłowiańska grupa etniczna identyfikująca się jako część narodu rusińskiego. Ich historyczna ojczyzna, Łemkowszczyzna, znajduje się na terenach południowo-wschodniej Polski (głównie Beskid Niski i zachodnie Bieszczady) oraz północno-wschodniej Słowacji.
Do 1947 roku Łemkowie zamieszkiwali te obszary w ludnych wsiach. Ich sytuacja zmieniła się dramatycznie w wyniku powojennych wysiedleń – przymusowej repatriacji do ZSRR w latach 1944 – 1946 oraz akcji „Wisła” z 1947 r., podczas której wysiedlono ich i rozproszono na tzw. Ziemiach Odzyskanych.
Współcześnie w Polsce działają organizacje łemkowskie kultywujące tradycje tej grupy, a status mniejszości etnicznej przysługuje Łemkom od 2005 roku. Na Słowacji są uznawani za odrębną grupę etnograficzną Rusinów.
Właśnie do historii, tradycji i kultury Łemków odwołuje się wystawa „Przywołanie. Łemkowszczyzna w dialogu sztuki i pokoleń”. Wspólnym mianownikiem twórczości obu artystek jest odwołanie się do niedalekiej historii tego regionu i inspirowanie się sztuką, której istotną częścią jest pamięć, tożsamość i kultura tej grupy etnicznej.
Choć każda z nich operuje odmiennym językiem malarskim, łączy je zainteresowanie pamięcią miejsca oraz próbą jej wizualnego zapisu – rozumianego nie jako rekonstrukcja, lecz jako otwarty, wielowarstwowy proces ujawniania śladów przeszłości w obrazie współczesnym
czytamy w słowie wstępnym do wystawy.
Spotkanie z artystkami podczas Nocy Muzeów
Podczas Nocy Muzeów, 16 maja, w WDK w Rzeszowie na wszystkich zwiedzających będzie czekała dodatkowa atrakcja – o godz. 19.00 Barbara Hubert oraz Marta Krynicka-Orzech opowiedzą o wystawie, wprowadzą uczestników w kontekst inspiracji, odsłaniając osobiste i interpretacyjne tropy obecne w ich malarstwie.
Ekspozycję można oglądać do 31 maja 2026 roku.
Wernisaż wystawy „Przywołanie. Łemkowszczyzna w dialogu sztuki i pokoleń” [ZDJĘCIA]
