Tradycyjne przepisy, kolędy i rękodzieło, ale w nowoczesnym wydaniu. Projekt „Kultura Ludowa 2.0” pokazał, że folklor może iść z duchem czasu, a pięć podkarpackich gmin udowodniło, że lokalne dziedzictwo świetnie odnajduje się w cyfrowym świecie.
Spis treści:
Tradycja wcale nie musi być zamknięta w muzeum. Przez ostatnie miesiące w pięciu podkarpackich gminach udowodniono, że lokalne dziedzictwo może świetnie funkcjonować także w świecie nowych technologii. Projekt „Kultura Ludowa 2.0”, realizowany przez Podkarpackie Stowarzyszenie dla Aktywnych Rodzin, pokazał jak połączyć folklor, cyfryzację i ekologię.
„Kultura Ludowa 2.0” to też inwestycja w ludzi
W inicjatywie uczestniczyły gminy Orły, Łańcut, Głogów Małopolski, Narol i Trzebownisko.
– Każda z nich kryje bogaty, choć często zapomniany dorobek kulturowy, któremu wspólnie chcieliśmy nadać zupełnie nowy, nowoczesny wymiar – wyjaśnia Maria Blat z PSAR. – „Kultura Ludowa 2.0” to także inwestycja w ludzi, którzy na co dzień dbają o to, by lokalna kultura żyła.
Kluczem do sukcesu były intensywne warsztaty. Przez trzy dni przedstawiciele gmin uczyli się jak digitalizować dziedzictwo, tworzyć angażujące treści online, projekty hybrydowe, a nawet wykorzystywać sztuczną inteligencję i ekologiczne rozwiązania w codziennej pracy.
W zakresie kultury wspomagali ich Ewelina Jurasz, menadżerka kultury i dyrektorka Biura Wystaw Artystycznych w Krośnie i Jakub Hader, kurator, artysta multimedialny i specjalista od mappingu 3D.
Natomiast Robert Homicki podczas zamykającego projekt trzydniowego wyjazdu w Ustrzykach Dolnych, poprowadził jako mentor warsztaty dotyczące form współpracy samorządowych ośrodków kultury z biznesem.
Tradycja w nowej odsłonie
Każda z pięciu podkarpackich gmin przygotowała własne wydarzenie pokazujące, że folklor może mieć współczesną formę.
W gminie Orły postawiono na regionalną kuchnię. Bohaterem wydarzenia został tradycyjny placek kaszycki, który młodzież ze szkół w Kaszycach i Orłach przygotowywała wspólnie z seniorami podczas internetowej transmisji. Efektem projektu jest także interaktywna mapa lokalnych przepisów, która przenosi podkarpackie smaki do sieci.
Smakowicie zrobiło się też w Trzebownisku, gdzie odbyła się niezwykła prezentacja Stołu Dworskiego. Historyczne przepisy odtworzył kucharz Adam Wałęga, a całemu wydarzeniu towarzyszył multimedialny mapping oraz muzyka na żywo. Dzięki nowoczesnym projekcjom historia dosłownie ożyła na oczach publiczności.
W Łańcucie skupiono się na utrwaleniu tradycji lasowiackiej. Powstał materiał „Kolęda z szopką – Dziedzictwo w sieci”, w którym wystąpił zespół Brzozoki z Brzózy Królewskiej. Dzięki współpracy z lokalną telewizją nagranie trafiło do internetu, tworząc cyfrowe archiwum folkloru.
W Głogowie Małopolskim przypomniano z kolei tradycję tworzenia ekologicznych ozdób choinkowych. Warsztaty prowadzone przez członkinie Koła Gospodyń Wiejskich pokazały, jak z szyszek, papieru czy słomy można tworzyć rękodzieło. Finałem było wspólne ubieranie choinki transmitowane w internecie.
Natomiast w Narolu pracowano nad projektem „Tradycyjne kolędy w nowym wymiarze”. Finałowy koncert kolęd i pastorałek z udziałem lokalnych zespołów wsparła technologia – transmisja live i magiczne projekcje świątecznego miasteczka. Szklane lampiony, które były jednym z akcentów, wykonane zostały przez dzieciaki podczas warsztatów upcyklingu.
Program PSAR przy wsparciu z KPO
Efektem projektu jest nie tylko seria wydarzeń, ale także wzmocnienie kompetencji pracowników kultury i nowe pomysły na rozwój lokalnych inicjatyw.
Inicjatywa przygotowana przez rzeszowski PSAR został dofinansowana ze środków Krajowego Planu Odbudowy i realizowany we współpracy z Narodowym Instytutem Muzyki i Tańca.
