Ulalkowiony niepokój na Maskaradzie. Jak Rzeszów czyta Wyspiańskiego w jubileuszowym roku Teatru Maska
Festiwal Teatrów Ożywionej Formy "Maskarada" rozpocznie się już w sobotę i potrwa do wtorku. W programie warsztaty, spektakle dla każdej grupy wiekowej i premiera "Wesela".
Martyna Krępa · 23 września 2026
70 lat Teatru Maska. "I żyli długo i szczęśliwie"
Tegoroczny Festiwal Maskarada jest też częścią obchodów 70-lecia Teatru Maska. Dla osób tworzących teatr to nie tylko liczba, o czym mówi nam zastępca dyrektora ds. artystycznych, Przemysław Jaszczak.
- To 70 lat oznacza dumę, że przez tyle lat nieprzerwanie tworzyliśmy dla widzów w Rzeszowie, w okolicy i w całej Polsce. Bo często jeździmy po festiwalach, również na świecie.
Hasłem przewodnim Festiwalu i obchodów jubileuszu jest “I żyli długo, i szczęśliwie”. Ten bardzo znany motyw z jednej strony jest życzeniami składanymi teatrowi, a z drugiej kontrastuje z poruszaną w premierze “Wesela” tematyką niepokoju.
Zaangażowane społecznie "Wesele"
Pierwsze sceny dramatu ukazują spokojną, zaciszną wieś i radosne obchody zawartego właśnie małżeństwa. Tak samo, jak w dramacie Wyspiańskiego, ta radość szybko zaczyna być podszyta niepokojem, który z czasem tylko rośnie.
W adaptacji Teatru Maska ten niepokój wydaje się widzom znajomy, o czym opowiada nam odpowiedzialny za adaptację i dramaturgię, Miłosz Markiewicz.
- Podeszliśmy do lektury “Wesela” w taki sposób, żeby zastanowić się nie tylko, jak ten tekst może być odebrany dzisiaj, czy co jest w nim ważnego. Szukaliśmy tego, co jest istotne dla Rzeszowa.
W tym kontekście ważna okazała się bliskość ukraińskiej granicy. Niepokój stał się towarzyszącą mieszkańcom Rzeszowa częścią codzienności. W ostatnim czasie, przy alertach i wyciu syren, ten niepokój staje się coraz bardziej namacalny. Okno w spektaklu jest rzeczywistym oknem na Ukrainę.
- Wesele to przecież opowieść o niemożności zawiązania wspólnoty we wspólnej sprawie. Zaproszenie duchów, które przychodzą zza tego okna, wydało nam się niezwykle istotne właśnie w kontekście wspólnej sprawy, która jest przecież tuż za oknem - mówi Miłosz Markiewicz.
Ulalkowienie wad społeczeństwa
Stanisław Wyspiański w swoich dramatach nie bał się unaoczniania wad Polaków. W przypadku “Wesela” pojawiały się kolejne zjawy, których zadaniem było pokazanie podświadomych pragnień, lęków i grzechów przeszłości bohaterów oraz całego polskiego społeczeństwa.
Widma w Teatrze Maska są reprezentowane przez lalki, maski czy teatr cieni. Razem z pojawieniem się ich na scenie dochodzi do “ulalkowienia”, o którym opowiada reżyserka, Justyna Łagowska.
- “Ulalkowienie” pokazuje, że mamy jakąś część siebie, której nie chcemy. Część, która może być gdzieś uśpiona, ale przy sprzyjających okolicznościach ona po prostu z nas wychodzi.
Urodziny Teatru Maska świętuje cały zespół
"Wesele" wyróżnia się nie tylko interpretacją, ale też zaangażowaniem w realizację spektaklu niemal całego zespołu aktorskiego Teatru Maska. Na scenie będzie można zobaczyć twarze już znane widzom, ale także aktorów dopiero debiutujących w zespole.
Oprócz reżyserki i dramaturga, w przygotowaniu spektaklu uczestniczył także odpowiedzialny za kostiumy Karol Parol, a ruch sceniczny przygotowała Kateryna Wasiukowa. Juliusz Chrząstowski z kolei pomagał aktorom, udzielając im konsultacji.
Wielopokoleniowy program Maskarady
W repertuarze Festiwalu Maskarada 2026 znalazły się spektakle dla każdej grup wiekowej. Dzieci będą mogły obejrzeć “Jezioro Łabędzie” Olsztyńskiego Teatru Lalek, a dla dorosłych przygotowano monodram Agaty Kucińskiej “Hałas” z muzyką na żywo.
Ważnym punktem programu są też warsztaty. Jeden z nich, skierowany dla dzieci i ich dziadków, będzie odnosił się do baśniowych historii. Drugi, przeznaczony dla dorosłych, będzie poruszał ważną tematykę przełamywania tabu w oparciu o literaturę skandynawską.
- Dzieci widzą, czują, myślą, więc oszukiwanie ich i ukrywanie trudnych tematów często kończy się porażką. Dlatego w repertuarze teatru Maska znajdują się spektakle, które poruszają trudne tematy, między innymi “Włosy mamy”, które mówią o depresji rodzica i tym, jak dziecko musi się zmierzyć z tym wyzwaniem - mówi Przemysław Jaszczak.
