Sześć nowych rezerwatów na Podkarpaciu? RDOŚ czeka na głosy mieszkańców

Stare lasy, torfowiska, rzadkie gatunki roślin i zwierząt - takie miejsca chce objąć ochroną Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie. 23 października rozpoczęły się konsultacje społeczne dotyczące utworzenia sześciu nowych rezerwatów przyrody na Podkarpaciu.

Mieszkańcy mogą zgłaszać uwagi do proponowanych obszarów, a także własne pomysły na ich nazwy. Czas na przesłanie opinii jest do 23 listopada 2026 roku.

Propozycje obejmują tereny od Puszczy Sandomierskiej po Bieszczady i Beskid Niski. Każdy z nich ma inne walory przyrodnicze - od torfowisk, przez stare drzewostany, po lasy będące siedliskiem rzadkich chrząszczy.

Rezerwaty pozwalają chronić szczególnie cenne fragmenty przyrody. Ochroną obejmuje się nie tylko rzadkie rośliny czy zwierzęta, ale również całe ekosystemy, w których mogą żyć i rozmnażać się. W przypadku lasów znaczenie mają m.in. stare drzewa, martwe drewno i naturalne procesy, które tworzą warunki dla wielu gatunków.

Ważne są także mokradła i torfowiska. Zatrzymują wodę, tworzą siedliska dla licznych organizmów i pomagają zachować różnorodność przyrodniczą. Utworzenie rezerwatu ma zabezpieczyć takie miejsca przed utratą ich najcenniejszych cech.

RDOŚ podkreśla, że propozycje są efektem wcześniejszych prac i spotkań z przedstawicielami Lasów Państwowych, samorządów oraz mieszkańcami.

Teraz głos mogą zabrać wszyscy zainteresowani. Konsultacje są okazją do zgłoszenia uwag dotyczących proponowanych granic oraz innych kwestii związanych z ochroną przyrody. RDOŚ czeka również na propozycje nazw rezerwatów.

Biel - 51,96 ha - Gmina Zaleszany, obręb Kotowa Wola, Nadleśnictwo Rozwadów

Ten obszar ma chronić mozaikę torfowisk niskich, łąk i starych lasów charakterystycznych dla północnej części Puszczy Sandomierskiej. Wiosną zakwitają tu tysiące fiołków bagiennych – rzadkich roślin zagrożonych przez zanik i osuszanie ich siedlisk. Stwierdzono tu również 81 gatunków ptaków i dziewięć gatunków nietoperzy. W lasach rosną stare dęby, sosny i brzozy.

Malinów - 55,19 ha - Gminy Nowa Dęba i Grębów, Nadleśnictwo Nowa Dęba

To fragment starego, stosunkowo naturalnego lasu i mokradeł, będący pozostałością Puszczy Sandomierskiej. Występuje tu mozaika grądów, terenów podmokłych i przejściowych stref między różnymi siedliskami. Inwentaryzacja wykazała obecność licznych rzadkich, chronionych i zagrożonych gatunków. Rezerwat ma pomóc zachować ten fragment lasu oraz warunki życia ptaków związanych z naturalnymi lasami i mokradłami.

Matecznik niedźwiedzia (Górny) - 257,47 ha - Gmina Lutowiska, okolice Zatwarnicy i Nasicznego, Nadleśnictwo Lutowiska

Proponowany rezerwat obejmuje naturalne lasy bukowe na stokach Magury Hulszczańskiej, Jaworników i Jawornika. Większość tutejszych lasów ma ponad 100 lat, a część drzew przekracza 160 lat. Występują tu chronione porosty i inne organizmy charakterystyczne dla starych lasów. W wypróchniałych drzewach niedźwiedzie zakładają gawry. Obszar sąsiaduje od południowego zachodu z Bieszczadzkim Parkiem Narodowym.

Papiernia - 44,70 ha - Gmina Przecław, obręb Rzemień, Nadleśnictwo Tuszyma

W tym leśnym obszarze rosną m.in. stare sosny, z których część ma ponad dwa metry obwodu. W obniżeniach terenu i wzdłuż cieku wodnego występują olszyny oraz lasy łęgowe. Potok zachował naturalny charakter, a działalność bobrów powoduje lokalne podtopienia i sprzyja zatrzymywaniu wody. Ochroną mają zostać objęte walory krajobrazowe oraz stanowiska rzadkich i chronionych roślin.

Ponurek (Skalaniec, Graniczny, Nad Roztokami) - 180,60 ha - Gmina Cisna, obręb Solinka, Nadleśnictwo Cisna

To dobrze zachowane lasy bukowo-jodłowe w rejonie Roztok. Strome, cieniste doliny potoków i duża ilość martwego drewna tworzą siedliska rzadkich gatunków roślin, grzybów i owadów. Szczególne znaczenie ma obecność chrząszczy związanych ze starymi lasami, w tym ponurka Schnaidera i nadobnicy alpejskiej. W dokumentacji wskazano także jedyne znane w Polsce stanowisko chrząszcza Pediacus fuscus.

Zagłębek (Baranie) - 89,67 ha - Gmina Komańcza, obręb Radoszyce, Nadleśnictwo Komańcza

Rezerwat ma chronić naturalne lasy porastające masyw Baraniego, w tym dobrze zachowane buczyny z dużym udziałem jodły. Żyją tu rzadkie i zagrożone chrząszcze, a także występują cenne grzyby i porosty związane z zamierającymi i martwymi drzewami. Wykazano co najmniej 27 gatunków tzw. reliktów puszczańskich: 12 gatunków chrząszczy, 11 gatunków grzybów i cztery gatunki porostów.

Uwagi może zgłosić każda zainteresowana osoba. Nie trzeba ograniczać się do poparcia lub sprzeciwu wobec utworzenia rezerwatu - można odnieść się do konkretnych propozycji, map, granic obszarów czy zaproponować nazwę.

Termin przesyłania uwag upływa 23 listopada 2026 roku.

Aby wziąć udział w konsultacjach:

• Zapoznaj się z dokumentami dotyczącymi sześciu propozycji. RDOŚ udostępnił karty opisujące walory przyrodnicze, mapy planowanych rezerwatów oraz pliki z danymi przestrzennymi (SHP).

• Pobierz i wypełnij tabelę uwag, która znajduje się w materiałach pod ogłoszeniem RDOŚ.

Prześlij wypełniony dokument jednym z dostępnych sposobów:

• E-mail: [email protected]

• ePUAP: /rdos-rzeszow/skrytka

• e-Doręczenia: AE:PL-53224-23596-RITTJ-22

• Pocztą tradycyjną: Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie, al. Józefa Piłsudskiego 38, 35-001 Rzeszów.

Dokumenty, w tym karty obiektów, mapy i tabela uwag, są dostępne na stronie internetowej RDOŚ w Rzeszowie w ogłoszeniu o konsultacjach: Rozpoczynamy konsultacje społeczne kolejnych proponowanych rezerwatów przyrody.

Po zakończeniu konsultacji RDOŚ przeanalizuje zgłoszone opinie i odniesie się do nich w tabeli, która zostanie opublikowana na stronie internetowej Dyrekcji.

To okazja, by mieszkańcy mogli zapoznać się z planami ochrony cennych przyrodniczo miejsc i zgłosić swoje uwagi, zanim zapadną dalsze decyzje. Warto przejrzeć dokumentację i zabrać głos - także wtedy, gdy chcemy zaproponować nazwę, która lepiej oddaje lokalną historię lub charakter danego obszaru.