Dziennikarze programu „Czarno na białym” TVN24 przeanalizowali powiązania polityki i biznesu kryptowalutowego w Polsce. Jako przykład podali kongres CPAC Poland 2025 w Jasionce, na który marszałek podkarpacki Władysław Ortyl przekazał 1,2 mln złotych. O sprawie wielokrotnie pisaliśmy wcześniej na naszym portalu.
Spis treści:
Przypomnijmy: konferencja CPAC Poland 2025 odbyła się w maju 2025 roku, tuż przed drugą turą wyborów prezydenckich, w Centrum Wystawienniczo-Kongresowym w Jasionce należącym do Samorządu Województwa Podkarpackiego.
Co ważne – na organizację wydarzenia zarząd województwa podkarpackiego przeznaczył 1,2 mln zł z budżetu regionu. Pieniądze przekazano bez przetargu. O sprawie wielokrotnie pisaliśmy, zwracając uwagę zarówno na tempo podejmowania decyzji, jak i polityczny kontekst wydarzenia.
Czołowi politycy PiS i sponsor z rynku kryptowalut
W konferencji uczestniczyli m.in. były prezydent Andrzej Duda oraz kandydujący wtedy na prezydenta Karol Nawrocki. Na scenie pojawili się także czołowi politycy Prawa i Sprawiedliwości, w tym m.in. Mateusz Morawiecki, Mariusz Błaszczak, Dominik Tarczyński czy Przemysław Czarnek.
Choć oficjalnie wydarzenie przedstawiano jako międzynarodową konferencję środowisk konserwatywnych, w praktyce, jak zauważają dziennikarze TVN24, miało ono wyraźny kontekst kampanii wyborczej.
Głównym sponsorem wydarzenia była giełda kryptowalut Zondacrypto. Jej logo było widoczne zarówno podczas wystąpień, jak i transmisji z wydarzenia. Jednocześnie sam kongres odbywał się w obiekcie funkcjonującym marketingowo pod nazwą Zen.com – spółki zajmującej się m.in. obsługą płatności, w tym również w kryptowalutach.
Obie firmy są ze sobą powiązane technologicznie – Zondacrypto korzysta z infrastruktury płatniczej Zen.com, która umożliwia szybkie rozliczenia w różnych walutach. Według szacunków przytoczonych w materiale, przychody Zen.com w 2025 roku mogły sięgnąć około 100 mln euro.
„Interesy polityczne i ekonomiczne się przenikają”
Autor reportażu Jan Kunert zwraca uwagę, że w Jasionce – „w tej szklanej hali, jak w soczewce skupiły się interesy jednej partii politycznej i kryptowalutowego biznesu”. Podczas konferencji wielu polityków prawicy otwarcie bowiem wspierało kandydaturę Karola Nawrockiego w wyborach prezydenckich.
– Głęboko wierzę, że na tej sali jest co najmniej dwóch prezydentów, obecny i przyszły – mówił wtedy Andrzej Duda.
Z kolei Mateusz Morawiecki przedstawiał Nawrockiego jako „kandydata na prezydenta”.
– To nie była partyjna konferencja, tam nie pojawiły się żadne loga partii – przekonuje mimo tego marszałek Władysław Ortyl.
Wypowiadający się w reportażu radny sejmiku i szef klubu Koalicji Obywatelskiej Krzysztof Kłak przypomina, że marszałek Ortyl jest liderem PiS na Podkarpaciu i obecnie ma pozycję mocniejszą nawet niż marszałek Marek Kuchciński, europoseł Daniel Obajtek czy poseł Zbigniew Ziobro.
Weto prezydenta i rynek kryptowalut
Reportaż „Czarno na Białym” analizuje także późniejsze decyzje polityczne dotyczące rynku kryptowalut. Kilka miesięcy po konferencji CPAC, politycy Prawa i Sprawiedliwości sprzeciwili się przyjęciu przez Sejm ustawy regulującej ten sektor, a prezydent Karol Nawrocki dwukrotnie ją zawetował. Oficjalnym powodem była zbyt duża ingerencja państwa w rynek.
Przypomnijmy jednak, że Nawrocki, będąc jeszcze kandydatem na prezydenta, kilka dni po spotkaniu z szefem Konfederacji Sławomirem Mentzenem – próbując zyskać głosy jego wyborców – jasno zadeklarował, że „będzie gwarantem tego, że w życie nie wejdą zamordystyczne przepisy, które ograniczą waszą wolność”.
Dziennikarze wskazują też, że argumenty używane przez polityków prawicy są bardzo zbliżone do stanowiska firm kryptowalutowych sprzeciwiających się nowym regulacjom.
Powiązania personalne
W reportażu pojawia się także wątek personalnych powiązań między polityką a biznesem. Były prezydent Andrzej Duda, po odejściu ze stanowiska podjął bowiem współpracę ze spółką Zen.com. On sam nie skomentował tego dla TVN24, jednak firma w oświadczeniu podkreśliła, że jego rola ma charakter biznesowy i strategiczny oraz jest „apolityczna”.
Eksperci cytowani w materiale zwracają jednak uwagę, że obecność byłych polityków w strukturach firm często oznacza także ich wpływ i kontakty.
Michał Fuja, dziennikarz Superwizjera TVN24, który od kilku lat bada działanie firmy Zondacrypto podkreśla, że to działanie może doprowadzić do tego, że już za dwa lata, politycy powiązani z tą firmą będą w stanie pomóc jej w wielu ważnych kwestiach.
– Każdy podmiot gospodarczy mógłby sponsorować taką rzecz, ale to była decyzja głównego organizatora jakim była Telewizja Republika – przerzuca odpowiedzialność na swojego partnera marszałek Ortyl.
Śledztwo w sprawie finansowania CPAC Poland
Sam kongres CPAC Poland na poziomie regionalnym od początku budził kontrowersje. Jak informowaliśmy – od lipca 2025 roku Prokuratura Okręgowa w Rzeszowie prowadzi śledztwo w sprawie podejrzenia przekroczenia uprawnień przez członków zarządu województwa przy finansowaniu wydarzenia.
Wątpliwości dotyczą przede wszystkim przekazania 1,2 mln zł z budżetu województwa bez przeprowadzenia przetargu.
Marszałek województwa Władysław Ortyl tłumaczył w TVN24, że decyzję uzasadniał międzynarodowy charakter wydarzenia.
Kim są sponsorzy CPAC Poland?
Jednym z głównych sponsorów konferencji CPAC Poland 2025 była giełda kryptowalut Zondacrypto. Firma należy do największych platform handlu kryptowalutami w Europie Środkowej. Jej roczne przychody przekraczają 100 mln zł, a spółka prowadzi działalność w wielu krajach. W Polsce jest znana także z działalności marketingowej – m.in. sponsorowania wydarzeń sportowych czy współpracy z Polskim Komitetem Olimpijskim, czemu sprzeciwili się członkowie zarządu PKOl.
Giełda działała wcześniej pod nazwą BitBay. W 2018 roku Komisja Nadzoru Finansowego wpisała ją na listę ostrzeżeń publicznych. Co ważne – w niewyjaśnionych okolicznościach, w 2022 roku zaginął jej założyciel Sylwester Suszek. Sprawa jego zniknięcia do dziś nie została wyjaśniona.
Po zmianach właścicielskich i przeniesieniu firmy do Estonii, stery w firmie przejął śląski prawnik Przemysław Kral, który wcześniej był prawnikiem Suszka. Jemu prokuratura zarzuca fałszowanie dowodów, dlatego nie zjawia się w Polsce i na stałe mieszka w Monako.
Współpraca z Zen.com i problemy regulacyjne
Zondacrypto działa technologicznie we współpracy z firmą Zen.com, która dostarcza jej infrastrukturę płatniczą. Dzięki temu użytkownicy giełdy mogą szybko rozliczać transakcje w walutach takich jak złoty, euro czy dolar.
Zen.com czyli sponsor tytularny Centrum Wystawienniczo-Kongresowego w Jasionce, obsługuje ponad 1,5 mln klientów i zajmuje się m.in. obsługą płatności internetowych oraz transakcji kryptowalutowych. Według wstępnych szacunków przychody spółki w 2025 roku mogły sięgnąć około 100 mln euro (blisko 400 mln zł).
Firmy z tego sektora od lat działają w skomplikowanym otoczeniu prawnym. Pod koniec 2025 roku litewski regulator nałożył na Zen.com karę w wysokości 2 mln euro. Spółka nie jest zarejestrowana w Polsce i podobnie jak wiele firm z branży kryptowalut, działa w innych jurysdykcjach europejskich.
Unia Europejska zdecydowała, że do połowy tego roku, rynek kryptowalut na jej terenie ma zostać objęty nowymi regulacjami. Firmy działające w tym sektorze będą musiały uzyskać odpowiednie licencje i spełniać wymogi krajowego nadzoru finansowego.
Właśnie wokół tych przepisów od miesięcy toczy się polityczny spór w Polsce, który jak pokazuje reportaż TVN24, jednoznacznie splata się z interesami biznesowymi firm z rynku kryptowalut.
Cały reportaż Czarno na Białym – TUTAJ.
