Przejdź do treści
Na żywo
Lubię to
Śmiech
Złość
Płacz
Super
Nowe technologie

Wklejasz do czatu AI maila od klienta? Najpierw usuń z niego nazwisko, adres i numery

Prawie 40 proc. osób w Polsce w wieku 16-74 lata korzystało ostatnio z narzędzi AI. Czat chętnie przeczyta maila od klienta, umowę albo fakturę, tylko razem z nimi dostaje cudze dane. Zacząć możesz od jednego ustawienia, które sprawdzisz w minutę.

Kamil Jan WłodarczykKamil Jan Włodarczyk ·
Udostępnij
Skopiowano!
Kobieta w biurze czyta dokument przy stole, obok laptop i notes
Zanim dokument trafi do czatu, warto sprawdzić, czyje dane w nim są. | Fot. MART PRODUCTION / Pexels

Wyobraź sobie pracownicę małego biura rachunkowego pod Rzeszowem, która dostaje od klienta długiego maila z pretensjami. Jest w nim imię i nazwisko, NIP firmy (numer podatkowy), kwota zaległej faktury i numer konta. Żeby szybko odpisać, kopiuje całość do czatu AI i prosi o uprzejmą odpowiedź. Po minucie ma gotowy tekst. Tyle że czat ma teraz dane klienta.

Z narzędzi AI korzysta coraz więcej osób. Według Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) w 2026 r. w ciągu trzech miesięcy przed badaniem używało ich 39,8 proc. osób w wieku 16-74 lata, a rok wcześniej 22,7 proc. osób (1). W grupie 35-44 lata to prawie co druga osoba, a wśród młodszych jeszcze więcej (1).

Czy pracownica zrobiła coś złego? To zależy między innymi od tego, z jakiego czatu korzysta i jak go ustawiła. Z takimi pytaniami można przyjść do ekspertów Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO), którzy podczas bezpłatnych dyżurów doradzają mieszkańcom w Rzeszowie. Ostatni dyżur był 16 listopada (2), a urząd organizuje je cyklicznie i ogłasza na swojej stronie (3). Część odpowiedzi da się jednak sprawdzić samodzielnie, zaczynając od tego, gdzie trafia wklejony tekst.

Co się dzieje z tekstem, który wklejasz

Rozmowa z popularnym czatem, w przeglądarce czy w aplikacji, nie zostaje tylko na Twoim telefonie albo komputerze, bo tekst trafia na serwery dostawcy, czyli firmy, która ten czat prowadzi. Rządowy serwis pacjent.gov.pl ostrzega, że to, co wpisujesz do czatów, „może zostać zapisane, powielone lub wykorzystane do ich uczenia się” (4). Uczenie oznacza, że dostawca może użyć rozmów do ulepszania modelu, czyli programu, na którym działa czat.

Uczenie na rozmowach da się wyłączyć. W ChatGPT, według centrum pomocy OpenAI, czyli twórcy tego czatu, wystarczy w ustawieniach otworzyć kontrolę danych (w angielskiej wersji Data Controls) i wyłączyć opcję ulepszania modelu dla wszystkich („Improve the model for everyone”) (5).

Jest też czat tymczasowy, którego rozmów dostawca nie używa do uczenia modelu i usuwa je ze swoich systemów w ciągu 30 dni (5). Firmom korzystającym z biznesowych wersji ChatGPT albo z API, czyli łącza dla programistów, OpenAI deklaruje, że domyślnie nie używa ich danych do uczenia modeli (6).

To jednak zasady tylko jednego dostawcy. W innych czatach warto poszukać podobnej opcji w ustawieniach prywatności.

Kobieta w okularach pisze na laptopie przy stoliku z filiżanką kawy
Czat napisze odpowiedź także wtedy, gdy zamiast nazwiska klienta wpiszesz „Klient A”. | Fot. Vitaly Gariev / Pexels

Wyłączenie uczenia to za mało

Nawet gdy rozmowy nie służą do uczenia, dane klienta i tak trafiają do zewnętrznej firmy. Dlatego UODO w swojej liście pytań kontrolnych dla małych i średnich firm pyta, czy firma ma z dostawcą AI umowę powierzenia przetwarzania danych (7). Chodzi o umowę z art. 28 RODO, czyli unijnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (7). W takiej umowie firma określa, w jakim celu i na jakich zasadach dostawca może przetwarzać dane osobowe, na przykład jej klientów czy pracowników, i to tylko na jej polecenie. Czy Twoja firma ma taką umowę z dostawcą czatu?

Co, jeśli pracownik korzysta z darmowego czatu na prywatnym koncie? Wtedy firma takiej umowy z dostawcą nie ma. Jeśli pracownica z przykładu wkleiła maila właśnie tak, przekazała dane klienta firmie, z którą jej biuro nie ma umowy powierzenia.

Przy narzędziu AI wdrożonym przez firmę jest inaczej. Firma sama wybiera dostawcę i może podpisać z nim taką umowę. Może go też zapytać, gdzie przechowuje dane, czy wysyła je poza Unię Europejską i jak długo trzyma historię rozmów. O każdą z tych spraw pyta lista UODO dla małych i średnich firm (7).

Ładowanie artykułu…

Czego nie wklejać i prosty test

Ogólna rada z serwisu pacjent.gov.pl brzmi: „nie wysyłaj tam danych osobowych, poufnych informacji ani szczegółów, których nie przekazałbyś/abyś obcej osobie” (4).

Serwis wymienia też, czego nigdy nie przekazywać czatowi, między innymi numeru PESEL, numeru dowodu, danych kontaktowych, loginów i haseł do portali medycznych i profilu zaufanego oraz informacji o stanie zdrowia wraz z danymi osobowymi (4). W biurze do tej listy warto dopisać numery kont i kwoty przypisane do konkretnych osób.

Czat potrzebuje treści sprawy, a nie nazwiska klienta.

Zanim naciśniesz „wyślij”, zadaj sobie jedno pytanie: czy w tym tekście jest coś, po czym da się rozpoznać klienta? Jeśli tak, usuń nazwiska, NIP, adresy oraz numery kont i telefonów. Zamiast „Jan Kowalski z ul. Lwowskiej” wpisz „Klient A”, a zamiast kwoty „X zł”.

Do napisania odpowiedzi na maila czat nie potrzebuje danych osobowych. Wystarczy mu treść sprawy i informacja, jakim tonem ma odpisać. Gotowy tekst uzupełnisz potem samodzielnie, już poza czatem. Tak mogła zrobić pracownica z biura rachunkowego: zajęłoby jej to chwilę dłużej, a dane klienta zostałyby w firmie.

Dlaczego AI powinna działać w firmowym systemie

Ręczne usuwanie danych działa. Zależy jednak od pamięci każdego pracownika. Lepiej, gdy firma ma na to zasady, a z tym bywa trudno. Według badania Społecznego Zespołu Ekspertów przy Prezesie UODO 95,9 proc. badanych podmiotów nie uważa się za przygotowane do wdrożenia AI zgodnie z RODO (8). Urząd zauważa też, że pytanie o zgodność z przepisami pada zwykle dopiero wtedy, gdy narzędzie już działa (8).

Zawodowo wdrażam w firmach rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji i moim zdaniem AI powinna działać wewnątrz firmowego systemu, na przykład w programie, z którego firma już korzysta, albo na firmowym koncie czatu, z umową z dostawcą i jasnymi zasadami. Wtedy pracownik nie musi kopiować danych klientów do prywatnego czatu.

Ładowanie artykułu…

Co zrobić dziś, a co w tym tygodniu

Ile nazwisk klientów jest dziś w historii Twojego czatu? Pierwsze dwa kroki zajmą kilka minut, resztę zaplanuj na ten tydzień.

  1. Otwórz ustawienia czatu, z którego korzystasz w pracy, i wyłącz używanie rozmów do uczenia modelu. W ChatGPT to opcja w kontroli danych (5).
  2. Przejrzyj historię rozmów i usuń te, w których są nazwiska, numery albo adresy klientów. To nie cofnie wysłania. Dane nie będą jednak dłużej leżeć na Twoim koncie.
  3. Pobierz listę pytań UODO dla małych i średnich firm (listy pytań inicjalnych dla wdrażania AI) ze strony uodo.gov.pl (7). Zobaczysz w niej, o co urząd radzi zapytać przed wdrożeniem AI.
  4. Spisz zasady na jednej kartce albo zaproponuj je szefowi: co wolno wklejać do czatu, czego nie wolno i kto w firmie odpowiada za dane wprowadzane do AI (7).
  5. Sprawdź umowę powierzenia. Jeśli prowadzisz firmę, zobacz, czy dostawca ją oferuje, gdzie przechowuje dane i jak długo je trzyma (7). Jeśli pracujesz u kogoś, zapytaj szefa, czy firma ma taką umowę.

Czy w Twojej firmie ktoś już zadał te pytania? Jeśli nie, jeszcze dziś pokaż te kroki osobie, która odpowiada za dane.

Udostępnij ten artykuł

Skopiowano!
Lubię to
Śmiech
Złość
Płacz
Super

Komentarze0

Powiązane artykuły

Niezbędne cookies działają zawsze. Za Twoją zgodą dochodzą dwie rzeczy: analityka - zapisujemy przebieg wizyty i kliknięcia, żeby poprawiać stronę - oraz marketing, czyli narzędzie reklamowe serwisu społecznościowego. Robią to dostawcy spoza EOG. Możesz zgodzić się tylko na jedno, a zgodę wycofasz w stopce. Polityka prywatności, Polityka cookies.