Fala fałszywych przekazów ruszyła po piątkowym rosyjskim ataku na Ukrainę. Część obiektów naruszyła polską przestrzeń powietrzną. Dwa spadły na Podkarpaciu - w Rudniku nad Sanem i Mołodyczu. Trzeci znaleziono w Nowym Lipowcu na Lubelszczyźnie.
Ukraińska prowokacja i stan wyjątkowy. CWD dementuje fake newsy, które zalały internet
Po piątkowym naruszeniu polskiej przestrzeni powietrznej w sieci pojawiły się deepfake’i z Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem i Marcinem Kierwińskim. Krążyły też teorie o rzekomej ukraińskiej prowokacji, przygotowaniach do wprowadzenia stanu wyjątkowego i nieskutecznej polskiej obronie powietrznej. Centrum Walki z Dezinformacją uruchomiło nadzwyczajny monitoring internetu.

Na Podkarpaciu mieszkańcy dostali alerty, uruchomiono syreny, a część szkół skierowała dzieci i pracowników do miejsc schronienia. W Rudniku nad Sanem i Mołodyczu pracowały policja, straż pożarna, wojsko i Żandarmeria Wojskowa. To właśnie po tych wydarzeniach CWD zaczęło śledzić, jakie fałszywe informacje rozchodzą się w sieci.
Deepfake’i z Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem i Kierwińskim
W internecie zaczęły krążyć nagrania stworzone przy pomocy sztucznej inteligencji. Naśladowały Władysława Kosiniaka-Kamysza i Marcina Kierwińskiego, a ich wypowiedzi przedstawiano w prześmiewczy sposób. CWD ocenia, że miały podważać zaufanie do informacji przekazywanych przez rząd.
Najwięcej takich materiałów pojawiło się na platformie X. Centrum zauważyło jednak, że zaczęły trafiać również na TikToka i YouTube. Część kont, które je rozpowszechniały, już wcześniej publikowała treści antyukraińskie i antyrządowe.
- W rozpowszechnianie treści o charakterze dezinformacyjnym są zaangażowane konta znane ze stałego szerzenia przekazów antyukraińskich i antyrządowych - informuje CWD.
Ukraina miała celowo przepuścić rosyjski pocisk
Jedna z najczęściej powtarzanych teorii dotyczyła Nowego Lipowca. Wpisy łączyły upadek rosyjskiego obiektu z zabiegami Wołodymyra Zełenskiego o dalszą pomoc finansową dla Ukrainy. Ich autorzy sugerowali, że podobne zdarzenia pojawiają się wtedy, gdy Kijów potrzebuje kolejnych pieniędzy.
Pojawiła się też wersja, według której Ukraina miała świadomie pozwolić rosyjskiemu pociskowi lecieć w stronę Polski.
- Zaobserwowano również wzmianki, że nawet jeśli Ukraina nie zaatakowała Polski, to celowo wpuściła rosyjski pocisk lecący w kierunku naszego terytorium - czytamy w komunikacie CWD.
Centrum zwraca uwagę, że podobne teorie pojawiały się już wcześniej. Jedna z nich mówiła o rzekomym porozumieniu Wołodymyra Zełenskiego i Donalda Tuska, które miałoby prowadzić do wprowadzenia w Polsce stanu wyjątkowego i odwołania wyborów.
Rząd miał szykować stan wyjątkowy
Po piątkowych wydarzeniach pojawiła się kolejna wersja tej teorii. Według rozpowszechnianych wpisów rząd miał wcześniej wiedzieć o zagrożeniu w powiecie biłgorajskim, a później wykorzystać je do straszenia ludzi. Autorzy tych treści przekonywali, że władze chcą w ten sposób doprowadzić do wprowadzenia stanu wyjątkowego i uniemożliwić przeprowadzenie przyszłorocznych wyborów parlamentarnych.
CWD zaliczyło ten przekaz do trzech głównych narracji, które pojawiły się po porannym alarmie.
Pisali, że syren nie było
Trzecia uderzała w polską obronę powietrzną i służby.
Wpisy mówiły, że obiekty zostały wykryte za późno, nie udało się ich zestrzelić, a system obrony powietrznej nie działa. Pojawiły się również twierdzenia, że mieszkańców nie ostrzegły syreny.
Na Podkarpaciu syreny jednak uruchomiono. W Rudniku nad Sanem mieszkańcy dostali alert o realnym zagrożeniu o godz. 6.33. Syreny zawyły dwie minuty później, a o 6.38 obiekt spadł na ziemię. W Mołodyczu alert wysłano również o 6.33, a syreny włączono o 6.37. Dokładnej godziny upadku obiektu służby jeszcze wtedy nie znały.
Centrum dodaje że po piątkowym alarmie wróciły znane już wcześniej schematy: obarczanie Ukrainy, podważanie działania polskich służb i przekonywanie, że władze celowo wyolbrzymiają zagrożenie.
Udostępnij ten artykuł



