
Co roku tysiące Polaków mierzy się z poparzeniami słonecznymi lub nagłymi infekcjami na urlopie. Podkarpacki NFZ radzi, jak spakować apteczkę, gdzie w trakcie wakacji szukać lekarza w nocy i dlaczego 4 minuty mogą uratować komuś życie.
Spis treści:
Nie da się ukryć, że wakacje już za rogiem. Niektórzy spędzą je w domu lub blisko domu, a dla innych urlop oznacza wyjazdy i dalekie podróże.
– Bez względu na to, gdzie poprowadzą nas nasze wakacyjne plany i bez względu na to czy będziemy je spędzać blisko domu czy wybierzemy się w dalszą podróż nie zapomnijmy o kilku sprawach, aby odpoczynek stał się przyjemnością a nie problemem – mówi Rafał Śliż, rzecznik prasowy Podkarpackiego NFZ.

Uwaga na słońce i upały
Gdy pogoda dopisuje, łatwo zapomnieć o filtrach i piciu wody. Słońce daje witaminę D, ale jego nadmiar bywa bardzo groźny. Statystyki Krajowego Rejestru Nowotworów są alarmujące: w Polsce co roku przybywa około 50 tysięcy nowych zachorowań na nowotwory skóry. Aż 3 tysiące z nich to czerniaki.
Choć czerniak stanowi tylko 6 proc. wszystkich nowotworów skóry, to odpowiada za śmierć aż 80 proc. chorych. Co gorsza, liczba zachorowań na ten nowotwór podwaja się u nas co 10 lat. Latem gwałtownie rośnie też liczba niebezpiecznych udarów cieplnych.

Pierwsza pomoc – liczą się minuty
Przed wyjazdem zawsze sprawdź, gdzie w okolicy działa najbliższy szpital oraz nocna i świąteczna opieka zdrowotna. Warto też odświeżyć wiedzę z pierwszej pomocy.
Jeśli u kogoś ustanie krążenie i oddech, masz tylko 4 minuty, aby uratować jego mózg przed nieodwracalnymi zmianami. Pamiętaj, że ratowanie życia to obowiązek każdego z nas.
W razie nagłego zagrożenia dzwoń pod numer 112. Gdy rozmawiasz z dyspozytorem, krótko odpowiedz na trzy pytania:
- CO? Opisz sytuację (np. wypadek, ilu jest rannych).
- GDZIE? Podaj dokładny adres, numer drogi lub punkt orientacyjny.
- KTO? Przedstaw się i podaj swój numer telefonu.
- Ważne: nigdy nie rozłączaj się pierwszy – to dyspozytor kończy rozmowę!
Chorujesz przewlekle? Przygotuj się
Jeśli bierzesz leki na stałe, zabierz ze sobą ich zapas, listę medykamentów oraz wyniki ostatnich badań. Bez zaświadczenia od specjalisty lekarz na urlopie może wypisać receptę z pełną (100%) odpłatnością.
Zainstaluj w telefonie aplikację mojeIKP – dzięki niej lekarz szybko sprawdzi historię Twojego leczenia. Masz nietypową chorobę? Weź ze sobą najważniejszą dokumentację medyczną.

Lekarz w Polsce – brak rejonizacji
Jeśli zachorujesz podczas urlopu w kraju, możesz iść do dowolnej przychodni POZ (Podstawowej Opieki Zdrowotnej) w okolicy.
W nocy (od 18:00 do 8:00) oraz całodobowo w weekendy i święta pomogą Ci placówki nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. W nagłych sytuacjach zagrażających życiu kieruj się na Izbę Przyjęć lub Szpitalny Oddział Ratunkowy (SOR).
W żadnym z tych miejsc nie obowiązuje rejonizacja. Weź ze sobą dokument tożsamości z numerem PESEL. Adresy placówek sprawdzisz na stronach NFZ lub pod darmowym, całodobowym numerem Telefonicznej Informacji Pacjenta: 800 190 590.Wyjazd za granicę?
Wyrób kartę EKUZP
Planujesz podróż do kraju Unii Europejskiej lub EFTA? Zabierz plastikową kartę EKUZ (Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego). Daje ona prawo do leczenia w takich państwach jak: Austria, Belgia, Chorwacja, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Islandia, Liechtenstein, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Norwegia, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwajcaria, Szwecja, Węgry, Włochy oraz Wielka Brytania.
Karta jest bezpłatna. Odbierzesz ją w każdym oddziale wojewódzkim, delegaturze czy punkcie terenowym NFZ (na Podkarpaciu są to: Rzeszów, Dębica, Jarosław, Krosno, Mielec, Przemyśl, Sanok i Stalowa Wola).
EKUZ dla osób pracujących jest ważna przez 3 lata, a dla emerytów aż przez 20 lat. Przed wyjazdem sprawdź jednak zasady danego kraju, bo niektóre usługi medyczne za granicą mogą być częściowo płatne.

Bezpieczeństwo nad wodą, w górach i w tropikach
Zapisz w telefonie numery ratunkowe:601 100 100 – WOPR (nad wodą)601 100 300 – GOPR/TOPR (w górach)Warto też zainstalować darmową aplikację „Ratunek”.
Jeśli lecisz w tropiki, sprawdź zalecenia Głównego Inspektoratu Sanitarnego dotyczące szczepień (np. przeciw durowi brzusznemu, cholerze czy kleszczowemu zapaleniu mózgu). Szczegóły znajdziesz na stronie Sanepidu w Rzeszowie.
Na koniec pamiętaj: niezależnie od celu podróży, zawsze miej pod ręką dobrze wyposażoną apteczkę. Jeśli jedziesz autem i potrzebujesz pomocy na autostradzie, skorzystaj z pomarańczowych telefonów SOS rozmieszczonych przy drodze. Dbaj też o bezpieczeństwo dzieci – policyjne statystyki co roku przypominają, że najmłodsi są najbardziej narażeni na wypadki drogowe, w tym potrącenia na hulajnogach, oraz niebezpieczne zdarzenia nad wodą.
Bądź na bieżąco. Obserwuj ToRzeszów w Google News. Jesteśmy też na Facebooku i Instagramie.