Udar mózgu to choroba, która trwa chwilę, ale zmienia całe życie – podkreślają eksperci z okazji Światowego Dnia Udaru Mózgu, obchodzonego 29 października. Co roku dotyka setki mieszkańców Podkarpacia, a w wielu przypadkach można by mu zapobiec, dzięki zdrowemu stylowi życia i szybkiemu rozpoznaniu objawów.
Spis treści:
Światowy Dzień Udaru Mózgu to okazja, by przypomnieć, że ta choroba jest jedną z głównych przyczyn zgonów i niepełnosprawności na świecie. Choć jej skutki bywają dramatyczne, aż 80 procent przypadków można byłoby uniknąć, prowadząc zdrowy tryb życia, kontrolując ciśnienie, poziom cukru i cholesterolu, unikając palenia tytoniu i nadmiernego stresu.
– Myślę o udarze, że to chyba „najkrótsza” z chorób. Choroba, która nie boli. Trwa chwilę, ale zabiera wiele. Dotyczy mózgu – twardego dysku całego naszego organizmu – mówi Ewa Decowska, neurologopeda i prezes Fundacji U_DAR Inkubator Przemian.
Kiedy dochodzi do uszkodzenia mózgu, poszczególne jego obszary przestają pełnić swoje funkcje. Wtedy zaczyna się dramat – utrata zdolności mowy, poruszania się czy nawet samodzielnego oddychania. Proces powrotu do sprawności to często miesiące, a nawet lata intensywnej rehabilitacji, obejmującej ćwiczenia ruchowe, trening funkcji poznawczych i językowych.
ZOBACZ TEŻ: Otyłość to choroba, której można zapobiec
Test FAST / UDAR – jak rozpoznać objawy i uratować życie
Eksperci podkreślają: każda minuta odgrywa kluczową rolę. Szybka reakcja na pierwsze objawy udaru może uratować życie i ograniczyć skutki choroby. Pomóc w tym może prosty test FAST (w Polsce znany jako UDAR):
- U – Uśmiech: czy kącik ust nie opada?
- D – Dwa ramiona: czy jedno nie opada podczas podnoszenia?
- A – Artykulacja: czy mowa nie jest niewyraźna?
- R – Reakcja: dzwoń 112!
Jeśli wystąpi choć jeden z tych objawów, nie wolno zwlekać. Liczy się każda sekunda.
Życie po udarze – nowe wyzwania i długotrwała rehabilitacja
– Udar zmienia całe życie. Nie tylko chorego, ale i jego bliskich – mówi Ewa Decowska. – Trzeba przeorganizować codzienność, często zrezygnować z pracy, zmierzyć się z emocjami, formalnościami i nową rzeczywistością. Dlatego wsparcie informacyjne i psychologiczne jest tak ważne.
Fundacja U_DAR Inkubator Przemian stworzyła Internetowy Punkt Informacyjny – miejsce, które pomaga odnaleźć się osobom po udarze i ich rodzinom. Zebrano tam praktyczne porady, mapę działań po udarze, wypowiedzi osób, które przeszły tę chorobę. Można też obejrzeć film edukacyjny „dr uDAREK”, który pokazuje, jak rozpoznać objawy i zareagować prawidłowo.
Wszystkie te informacje znajdują się na stronie: www.fundacjaudar.pl.
Coraz więcej przypadków, także wśród młodszych
Jak informuje Rafał Śliż, rzecznik prasowy Podkarpackiego NFZ, udar mózgu dotyka coraz młodszych osób, choć wciąż najczęściej występuje po 65. roku życia.
– Na każde 100 tysięcy mieszkańców Podkarpacia udar zdarza się u 241 osób rocznie. W samym Rzeszowie z jego konsekwencjami zmaga się około 500 osób rocznie, a w Krośnie, Przemyślu i Tarnobrzegu – ponad 100 – podaje Śliż.
W grupie poniżej 65 lat udary częściej dotykają mężczyzn, natomiast wśród osób powyżej 85 lat dominują kobiety.
PRZECZYTAJ TAKŻE: Światowy Dzień Walki z Rakiem Piersi. Badaj się, profilaktyka ratuje życie
Jak zapobiegać udarowi mózgu?
Specjaliści nie mają wątpliwości – profilaktyka to najskuteczniejsza broń. Wystarczy kilka prostych zmian w stylu życia, by znacząco obniżyć ryzyko udaru:
- regularna aktywność fizyczna,
- zdrowa dieta,
- ograniczenie stresu, alkoholu i tytoniu,
- kontrola ciśnienia, poziomu cukru i cholesterolu,
- regularne badania profilaktyczne.
Na Podkarpaciu dostępne są również bezpłatne programy profilaktyczne, takie jak „Moje Zdrowie” czy program profilaktyki chorób układu krążenia, z którego można skorzystać u lekarza rodzinnego.
– Nie czekajmy na objawy. Regularne badania profilaktyczne i zdrowszy styl życia to najprostszy sposób, by zyskać spokój ducha i wcześnie wykryć problemy, zanim wpłyną na naszą przyszłość – dodaje Rafał Śliż.
Udar mózgu – choroba, której można zapobiec
W Światowy Dzień Udaru Mózgu eksperci przypominają, że choroba ta nie musi oznaczać wyroku. Wczesne reagowanie, wiedza o objawach i działania profilaktyczne mogą uratować życie i uchronić przed długotrwałą niepełnosprawnością.
Jak podkreślają – zdecydowanie łatwiej jest zapobiegać udarowi, niż walczyć z jego skutkami.
