Spór o willę na os. Dąbrowskiego. Miasto: nie jest zabytkiem, mieszkańcy: to część osiedlowej tożsamości

Planowana rozbiórka willi dyrektorskiej przy ul. Niedzielskiego 4 i budowa w jej miejscu czteropiętrowego bloku wywołały sprzeciw mieszkańców os. Dąbrowskiego. Choć miasto podkreśla, że budynek nie podlega ochronie konserwatorskiej, mieszkańcy ostrzegają przed ingerencją w historyczny układ urbanistyczny.

---

Mieszkańcy osiedla Dąbrowskiego w Rzeszowie są zaniepokojeni planami inwestora. Obawiają się nie tylko utraty budynku, ale również wielomiesięcznej budowy pod oknami, problemów komunikacyjnych oraz zniszczenia ładu urbanistycznego.

Miasto: willa nie jest zabytkiem

Ratusz wyjaśnia, że willa przy ul. Niedzielskiego 4 nie jest objęta ochroną konserwatorską i nie figuruje w Gminnej Ewidencji Zabytków.

– Została wyłączona z ewidencji, a budynek, który jest tam ujęty, znajduje się pod numerem 2 – mówi Artur Gernand z Kancelarii Prezydenta Rzeszowa.

Jak tłumaczy, decyzja była konsekwencją wcześniejszego wykreślenia obiektu z wojewódzkiej ewidencji zabytków.

– Zgodnie z zawiadomieniem Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 10 sierpnia 2023 r. karta ewidencyjna budynku willi dyrektora Wytwórni Silników Samolotowych położonej przy ul. Niedzielskiego 4 w Rzeszowie została wyłączona z wojewódzkiej ewidencji zabytków, tym samym przedmiotowy budynek stracił status zabytku – wyjaśnia urzędnik.

Jak dodaje, wyłączenie willi z gminnej ewidencji zabytków miasta Rzeszowa było w tej sytuacji obligatoryjne.

To zalecenia a nie twarde zapisy

Miasto odnosi się także do zapisów Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami Miasta Rzeszowa na lata 2025 – 2028, wskazując, że w jego treści ochroną objęta jest inna willa – ta przy ul. Niedzielskiego 2 – oraz cały historyczny układ osiedla Dąbrowskiego, ale w formie zaleceń, a nie twardych zapisów.

– Po drugie, niezależnie od interpretacji „zaleceń” tudzież „rekomendacji”, odnoszą się one do niezabudowywania wnętrz kwartałów zabudowy. Owa willa jest w linii zabudowy ulicznej, jako budynek wolnostojący w ogrodzie i nie jest częścią kwartału zabudowy. Zapis ten odnosi się wprost do przestrzeni podwórkowych międzyblokowych – tłumaczy Gernand.

Mieszkańcy: To ingerencja w zabytkowy układ osiedla

Z taką interpretacją nie zgadzają się mieszkańcy osiedla. Podkreślają, że choć z ewidencji wykreślono sam budynek, to nadal ochroną objęty jest cały układ urbanistyczny dawnego osiedla pracowników Wytwórni Silników Samolotowych.

– Willa stanowi część modernistycznego osiedla wraz z sąsiednią willą przy ul. Niedzielskiego 2, ogrodem jordanowskim oraz blokami przy ul. Skłodowskiej-Curie, Żwirki i Wigury oraz Bohaterów Westerplatte – przypomina Sławomir Morawski, przewodniczący Rady Osiedla Dąbrowskiego.

Mieszkańcy podnoszą też argumenty praktyczne: nowy blok oznaczałby wielomiesięczną budowę pod oknami, hałas, kurz, drgania oraz utrudnienia komunikacyjne.

– Ulica jest wąska, nieprzystosowana do ruchu ciężkiego sprzętu budowlanego. To realne zagrożenie dla bezpieczeństwa i komfortu życia – podkreślają.

Petycja i apel do władz w sprawie willi

W internecie pojawiła się petycja w sprawie wstrzymania rozbiórki willi dyrektorskiej oraz ponownej analizy jej wartości społeczno-historycznej (link niżej).

Jej autorzy domagają się m.in.:

• natychmiastowego wstrzymania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę i budowę,
• upublicznienia dokumentacji,
• przeprowadzenia niezależnej ekspertyzy historycznej i urbanistycznej,
• konsultacji społecznych,
• rozważenia alternatywnych scenariuszy, takich jak rewitalizacja budynku.

„Jako mieszkańcy oczekujemy polityki przestrzennej opartej na dialogu społecznym, transparentności oraz poszanowania charakteru miasta. Rozwój Rzeszowa nie powinien oznaczać bezpowrotnej utraty miejsc mających znaczenie dla lokalnej społeczności” – podkreślają.

LINK DO PETYCJI: TUTAJ

---

Jest coś, o czym powinniśmy napisać? Daj znać, np. mailem na re******@*******ow.pl. Jesteśmy też na Facebooku i Instagramie.