Uczestnicy Podkarpackiego Forum Myśli Prawniczej w Rzeszowie podkreślają, że system kształcenia przyszłych prawników w Polsce powinien zostać zreformowany. Problemem są m.in. egzaminy testowe, brak ustnych ocen i niedostosowany system awansu.
W Rzeszowie odbyło się ostatnie w tym roku akademickim posiedzenie Podkarpackiego Forum Myśli Prawniczej, organizowanego przez WSPiA Rzeszowską Szkołę Wyższą. Głównym tematem spotkania były ścieżki kariery prawniczej w Polsce, w ujęciu zarówno obecnego stanu prawnego, jak i postulowanych zmian.
Zebrani eksperci zgodnie uznali, że obowiązujący model selekcji i edukacji kandydatów do zawodów prawniczych wymaga głębokiej rewizji.
CZYTAJ TAKŻE: Szkoły dostały gogle VR. „Nie da się na nich pracować, mamy za słaby internet”
Wrócić do starych rozwiązań
Debata skupiła się na czterech kluczowych zagadnieniach: kryteriach naboru na aplikacje, formule egzaminów zawodowych, kwestii wieku i dojrzałości zawodowej oraz systemie awansu w zawodach prawniczych.
– Dobrze przygotowani ludzie i odpowiednio uchwalone prawo spowodują, że będziemy mniej narzekać na wymiar sprawiedliwości – podkreślał prof. Jerzy Posłuszny, rektor WSPiA, otwierając Forum.
Rektor wskazał też na konieczność przywrócenia sprawdzonych rozwiązań z okresu międzywojennego oraz odejścia od skupienia wyłącznie na strukturach instytucji sądowych.
Większy nacisk na komunikację
Głównym gościem Forum był prof. Piotr Girdwoyń, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. W jego ocenie obecny model selekcji kandydatów, oparty głównie na testach teoretycznych, nie sprawdza rzeczywistej gotowości do wykonywania zawodów zaufania publicznego.
– Należy położyć większy nacisk na kompetencje miękkie, w szczególności umiejętność komunikacji, prowadzenia rozmowy z uczestnikami postępowania oraz radzenia sobie w sytuacjach stresowych – mówił ekspert.
Wskazywał również na potrzebę przywrócenia komponentu ustnego w egzaminach oraz większą elastyczność w podejściu do wieku orzeczniczego.
Przejrzyste awanse
O braku przejrzystości w systemie awansów mówił z kolei prof. Zbigniew Ćwiąkalski, były Minister Sprawiedliwości. Przypomniał, że reforma z 2005 roku miała na celu liberalizację dostępu do zawodów i ograniczenie nadmiernej kontroli korporacyjnej.
– Obecna formuła egzaminacyjna, mimo że transparentna, nie gwarantuje adekwatnego przygotowania merytorycznego kandydatów – zaznaczył.
CZYTAJ TAKŻE: PSL za zniesieniem dwukadencyjności. Niech decydują mieszkańcy
Testy mało skuteczne
Radca prawny Aleksander Cisek, dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w Rzeszowie, wyraził wątpliwości co do skuteczności egzaminów testowych jako jedynego narzędzia selekcji.
– Aplikanci przygotowują się głównie do rozwiązywania testów, co nie przekłada się na umiejętności praktyczne – mówił, wskazując na konieczność wdrażania nowoczesnych metod dydaktycznych i rozwijania kompetencji komunikacyjnych już na etapie aplikacji.
Głos w debacie zabrał także prof. Janusz Raglewski, adwokat i wykładowca WSPiA, który wskazał na znaczące różnice w poziomie przygotowania aplikantów poszczególnych korporacji. Podkreślił przewagę modelu praktyk rotacyjnych w KSSiP oraz potrzebę ujednolicenia standardów i wprowadzenia elementów ustnych do oceny umiejętności zawodowych.
Zmiany są konieczne
Uczestnicy Forum zgodnie podkreślali, że młodzi prawnicy wchodzą dziś na rynek w zupełnie innych warunkach niż ich poprzednicy – technologicznie, społecznie i komunikacyjnie. Dlatego też programy nauczania i systemy selekcji muszą ulec zmianie.
Postulowana zmiana powinna obejmować nie tylko modyfikację egzaminów, lecz także redefinicję celu aplikacji prawniczych jako etapów rzeczywistego dojrzewania do roli prawnika – nie tylko kompetentnego, ale i odpowiedzialnego społecznie, to jeden z głównych wniosków, jakie wybrzmiały w czasie Forum.
Podkarpackie Forum Myśli Prawniczej to cykliczna inicjatywa WSPiA, która gromadzi przedstawicieli sądownictwa, prokuratury, korporacji prawniczych oraz środowiska akademickiego. Stanowi przestrzeń debaty nad przyszłością wymiaru sprawiedliwości i jakości kształcenia prawników w Polsce.
