Mur zabytkowego cmentarza żydowskiego na rzeszowskim Czekaju uległ zniszczeniu. – To najprawdopodobniej wynik erozji, nie podejrzewamy aby ktoś celowo zniszczył ogrodzenie – informuje miasto, które jest właścicielem terenu.
Spis treści:
Kilka dni temu do rzeszowskiego magistratu wpłynęło zgłoszenie o tym, że fragment muru okalającego cmentarz żydowski położony na Czekaju przy ul. Dołowej, został zniszczony.
To wynik warunków atmosferycznych
Urzędnicy przeprowadzili na miejscu wizję lokalną. Jak ustalono, zniszczeniu uległ fragment muru, biegnący wzdłuż potoku Czekaj.
– Ten mur nie był w najlepszej kondycji, a ostatnio było trochę deszczu, dodatkowo jesteśmy po zimie, więc teren mógł bardziej podmoknąć. Jesteśmy przekonani, że nikt się nie przysłużył do tej sytuacji, bardziej miały na nią wpływ warunki zewnętrzne – mówi Artur Gernand z Kancelarii Prezydenta Miasta Rzeszowa.
Remont w uzgodnieniu z konserwatorem
Jak dodaje, to miejsce ma zostać zabezpieczone, na początku siatką maskującą.
– Cmentarz oraz mur są wpisane do rejestru zabytków, w związku z tym musimy uzyskać pozowanie konserwatora zabytków i na rozbiórkę, i na zebranie tego co spadło na ziemię. Następnie musimy uzyskać pozwolenie na odbudowę – wyjaśnia.
Miasto wysłało już pisma do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i czeka na decyzję.
POLECAMY: Południowa obwodnica Rzeszowa. Most nad Ptasią Wyspą budzi kontrowersje
Cmentarz żydowski w większości leży na terenie Gminy Miasta Rzeszów. Jest wpisany w rejestr rzeszowskich zabytków i przez urzędników musi być traktowany w odpowiedni sposób, zgodnie z przepisami.
– Ale pamiętamy, że jest to jest cmentarz wyznaniowy, więc musimy też o tym co się stało poinformować gminę żydowską w Krakowie – dodaje Gernand.
Akcja sprzątania cmentarza
W dniach 22-25 kwietnia na cmentarzu żydowskim odbędą się prace porządkowe i restauratorskie. Zostanie usunięty nadmiar roślinności oraz rozpocznie się proces oczyszczania i dokumentowania pozostałych na cmentarzu macew. Prace rozpoczną się na cmentarzu przy ul. Dołowej we wtorek 22 kwietnia o godz. 9:00.
W ramach projektu współpracować będą ze sobą potomkowie rzeszowskich Żydów (In Memory of Jewish Rzeszów), grupa wolontariuszy, która w 2024 roku porządkowała cmentarz z inicjatywy Marty Wójcik, Stowarzyszenie Rajsze oraz mieszkańcy Rzeszowa.
Akcja odbywa się przy wsparciu Fundacji Macewa (The Matzevah Foundation) oraz Urzędu Miasta Rzeszowa z podległymi wydziałami (Wydział Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Zarząd Zieleni Miejskiej, Wydział Edukacji, Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej, Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji), a także Fundacji Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego.
Cmentarz żydowski w Rzeszowie. O historii miejsca
Do wybuchu II wojny światowej społeczność żydowska w Rzeszowie posiadała i użytkowała trzy cmentarze. Wszystkie zostały zniszczone przez niemieckich nazistów w czasie II wojny światowej. Dwa najstarsze cmentarze znajdowały się w centrum dzisiejszego Rzeszowa. Nie ma już po nich śladu, poza tablicami pamiątkowymi.
PRZECZYTAJ TAKŻE: Biblioteka Nowa w Rzeszowie ma być inwestycją stulecia. Ogłoszono konkurs architektoniczny
Nowy cmentarz, który powstał w połowie XIX wieku na tzw. Czekaju, czyli przy dzisiejszej ulicy Dołowej, istnieje do dziś. Ostatni pogrzeb odbył się tam w 1944 roku. Jego obszar wynosi ok. 2,5 ha. Niemal doszczętnie został zdewastowany podczas okupacji niemieckiej. Część pochodzących z niego nagrobków została użyta do umacniania brzegów Wisłoka, a także do wybrukowania ulic Asnyka i Szopena w Rzeszowie oraz rynku w Tyczynie.
Do dziś na terenie cmentarza zachowały się 754 macewy, w większości leżące. Wśród nich – m.in. płyta nagrobna rabina Rzeszowa Arona Lewina. Najstarszy zachowany nagrobek pochodzi z 1851 roku.
Na cmentarzu wznoszą się także trzy odbudowane ohele oraz pomnik ofiar Zagłady, ofiar pogromów i żydowskich żołnierzy, ufundowany w 1947 r. przez ocalałych Żydów rzeszowskich. (źródło: sztetl.org.pl)
Jest jakiś temat, którym powinniśmy się zająć? Napisz: re******@*******ow.pl. Albo skontaktuj się z nami na Facebooku.
