Wielka Mandorla Superstar Monument Konieczny

Fundacja Rzeszowska zaprasza na finał projektu „Wielka Mandorla Superstar”. Impreza odbędzie się w sercu Rzeszowa – w Rzeszowskich Piwnicach oraz na Skwerze Kultury.

Nadciąga „Wielka Mandorla Superstar”, rzeszowski pomnik znów będzie w centrum uwagi. W programie wydarzenia, którego wielki finał odbędzie się w Rzeszowie 10 października, przewidziano otwarcie plenerowej wystawy fotograficznej, panel dyskusyjny oraz premierę muzycznego spektaklu inspirowanego społecznymi emocjami skupionymi wokół Pomnika Walk Rewolucyjnych w Rzeszowie.

Wielka Mandorla Superstar to inicjatywa społeczno-artystyczna, łącząca sztukę współczesną, historię i refleksję nad rolą monumentalnych dzieł w przestrzeni publicznej. Jej celem jest popularyzacja dorobku Mariana Koniecznego, wybitnego rzeźbiarza i profesora Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, a także tworzenie przestrzeni ponad podziałami, otwartej na nowoczesne formy sztuki, dialog kulturowy oraz kształtowanie miejskiej tożsamości kulturowej.

Pomniki to nie martwe bryły

– Chcemy pokazać, że monumentalne pomniki to nie tylko martwe bryły, które bezrefleksyjnie wykorzystuje się w rozgrywkach politycznych w zależności od strategii danej opcji politycznej. Są również nośnikami emocji, pamięci i wyobraźni. Finałowy spektakl i debata to zaproszenie do rozmowy o dziedzictwie, tożsamości i sztuce, która wciąż budzi emocje. Nasza inicjatywa łączy pokolenia i przywraca monumentalnym dziełom należne im miejsce w dyskusji o tożsamości współczesnego miasta. Ma charakter społeczno-artystyczny i apolityczny, a jej celem jest docenienie Pomnika Czynu Rewolucyjnego, jako dzieła sztuki, popkulturowego symbolu miasta i świadka historii, które inspiruje artystów i społeczników do działania na rzecz propagowania i tworzenia kultury miejskiej – mówi Ilona Dusza Rzeszowska, prezes Fundacji Rzeszowskiej.

Wielka Mandorla Superstar Monument Konieczny. Program wydarzenia

17:30 – 17:50 | MONUMENT KONIECZNY – otwarcie wystawy plenerowej | Skwer Kultury, Rynek w Rzeszowie.

Wystawa ze zbiorów Muzeum Mariana Koniecznego w Krakowie zaprezentuje m.in. archiwalia z pracowni Koniecznego i etapy powstawania rzeszowskiego Pomnika Czynu Rewolucyjnego.

Kurator: Beata Kuman. Współpraca: Filip Konieczny, Irena Paterek, Dawid Domański.

Wystawa będzie stała do 31.12.2025 r.

18:00 – 19:30 | MONUMENT KONIECZNY – panel dyskusyjny | Sala Kinowa, Rzeszowskie Piwnice

Panel dyskusyjny „Monument Konieczny” o roli, problematyce i przyszłości sztuki monumentalnej minionej epoki oraz o aktualnej sytuacji Pomnika Czynu Rewolucyjnego na Rzeszowszczyźnie.
Prowadzący: Beata Kuman i Sławomir Nosal.

Bilety: bezpłatne wejściówki dostępne w Rzeszowskich Piwnicach. Liczba miejsc ograniczona.

20:00 – 21:30 | WIELKA MANDORLA SUPERSTAR – premiera muzycznego spektaklu | Scena, Rzeszowskie Piwnice

Premiera muzycznego spektaklu inspirowanego społecznymi emocjami skupionymi wokół Pomnika Walk Rewolucyjnych w Rzeszowie. Autorzy: Dagny Mikoś, Karolina Bzdyra, Krzysztof Demidowski, wzbogacone projekcjami wizualnymi. Transmisja online na kanale YouTube Fundacji Rzeszowskiej.

Bilety: bezpłatne wejściówki dostępne w Rzeszowskich Piwnicach. Liczba miejsc ograniczona.

Monument jako diva XX i XXI wieku

Spektakl „Wielka Mandorla Superstar” to śmiała próba ożywienia monumentalnej ikony Rzeszowa – Pomnika Czynu Rewolucyjnego – i opowiedzenia jego historii w zupełnie nowy sposób. W spektaklu monumentalna forma staje się sceniczną divą, która rapuje, śpiewa i mówi o swojej drugiej młodości. Pomysłodawczynią i odtwórczynią głównej roli jest Dagny Mikoś – znana i lubiana aktorka związana z rzeszowskimi i krakowskim teatrami.

Muzykę do spektaklu Wielka Mandorla Superstar stworzył znany na ogólnopolskiej scenie electro duet Bzdyra/Demidowski. To Karolina Bzdyra – wokalistka i autorka tekstów oraz Krzysztof Demidowski – multiinstrumentalista i producent muzyczny.

– Wyobrażamy sobie, że Pomnik Czynu Rewolucyjnego ożywa – staje się sceniczną divą, która śpiewa, rapuje i opowiada o swojej historii. To nie kolejna opowieść o pomniku. To jego drugie życie – z muzyką, z energią, z pazurem – mówi Dagny Mikoś, autorka i odtwórczyni tytułowej roli.

Monument Konieczny, czyli wystawa i pytania, które inspirują

Gdzie znajdowała się pracownia rzeźbiarza Mariana Koniecznego, gdy tworzył rzeszowski pomnik? Co to jest „mandorla”? Czy Nike Warszawska i Nike Rzeszowska są podobne do siebie? Co łączy stolicę Algierii z Rzeszowem? Czyją głowę chce przydeptać Bartosz Głowacki z pomnika w Witosławicach? Gdzie znajduje się pomnik Tadeusza Kościuszki dłuta Koniecznego? Jaki przedwojenny pomnik zrekonstruował Konieczny?

Na te i inne pytania znajdą odpowiedzi widzowie wystawy „Monument Konieczny”, która powstała ze zdjęć dzieł Mariana Koniecznego – artysty rzeźbiarza, profesora i rektora ASP w Krakowie, jednego z najznakomitszych twórców rzeźby pomnikowej w Polsce.

Wystawa zaprezentuje część dorobku artystycznego Mistrza – realizacje pomnikowe. Udostępnione przez Muzeum Mariana Koniecznego archiwalne zdjęcia obrazują krakowską pracownię oraz etapy powstawania rzeszowskiego Pomnika Walk Rewolucyjnych (inaczej: Czynu Rewolucyjnego), pokazując ogrom pracy włożony w wykonanie tego dzieła.

Kuratorem wystawy jest Beata Kuman – historyczka sztuki związana z Muzeum Okręgowym w Rzeszowie. Współpraca: Filip Konieczny, Irena Paterek, Dawid Domański.

Panel dyskusyjny pod hasłem „Monument Konieczny” będzie poświęcony znaczeniu sztuki monumentalnej w przestrzeni publicznej od okresu PRL po czasy współczesne, ze szczególnym uwzględnieniem wartości artystycznych Pomnika Czynu Rewolucyjnego w Rzeszowie.

Poruszone zostaną tematy:

• Jak zmieniała się percepcja pomników i rzeźb monumentalnych?
• Czy dzieła Koniecznego są dziś dziedzictwem czy kontrowersją?
• Jak konserwować i reinterpretować sztukę powojenną?
• Czy istnieje miejsce dla nowej sztuki monumentalnej w XXI wieku?

Celem panelu jest wprowadzenie opinii publicznej w problematykę ponadczasowości dzieł sztuki, roli sztuki monumentalnej w przestrzeni publicznej oraz interpretacji dzieł sztuki powojennej. Zostanie poruszony także temat aktualnej sytuacji rzeszowskiego monumentu Koniecznego.

Do udziału w dyskusji panelowej zaproszono m.in. takie osobistości jak:

• Adam Sapeta – Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków,
• prof. dr hab. Jan Tutaj – dziekan Wydziału Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie,
• Filip Konieczny – przedstawiciel rodziny artysty, Fundator Fundacji Instytut Sztuki Mariana Koniecznego,
• Dawid Domański – aktywista Stowarzyszenia Ochrony Architektury Powojennej.

Panel poprowadzą: Beata Kuman i Sławomir Nosal – manager kultury i aktywista społeczny związany z ruchem Stacja Rzeszów Dziki.

– Stolica Podkarpacia może bezpowrotnie utracić wyjątkowe dzieło pomnikowe, uznane w polskiej historii sztuki, ale zarazem ważny element tożsamości miasta, który jednocześnie funkcjonuje jako czysty znak-abstrakt. W związku z zaistniałą, niebezpieczną dla monumentu sytuacją istotne jest ocalenie go przed likwidacją oraz przyznanie należnej mu funkcji zabytku przez wpis do rejestru, przy jednoczesnym poszanowaniu społeczności, która kiedyś go ufundowała, ale też współczesnych, którzy się tego domagają – podkreśla Beata Kuman, historyczka sztuki i kuratorka wystawy.

Wielka Mandorla Superstar Monument Konieczny. Informacje praktyczne

Miejsce: Rzeszowskie Piwnice i Skwer Kultury

Data: 10 października 2025

Bilety: bezpłatne wejściówki dostępne w Rzeszowskich Piwnicach (oddzielnie na panel i spektakl). Liczba miejsc ograniczona.

Transmisja online: kanał YouTube Fundacja Rzeszowska

Więcej informacji o projekcie: www.rzeszowska.org.pl oraz w profilach społecznościowych Fundacji Rzeszowskiej.