Rowerem na bieszczadzki koniec świata. Z Czarnej przez Lipie do Michniowca i Bystrego

Są takie miejsca w Bieszczadach, gdzie droga wydaje się prowadzić na sam koniec świata. Wąska szosa, niewielki ruch, zielone pagórki, pojedyncze domy, stare cerkwie i widoki na góry.

Jednym z nich jest okolica Czarnej Górnej, skąd rowerem można ruszyć przez Lipie do Michniowca i Bystrego. To świetny pomysł na jesienny weekend dla tych, którzy kochają góry, ale niekoniecznie tłumy.

Czarna Górna leży w Bieszczadach, a dokładniej na obszarze Gór Sanocko-Turczańskich. To miejsce, które często pozostaje w cieniu najbardziej znanych bieszczadzkich atrakcji. I właśnie w tym tkwi jego urok. Nie ma tu tłumów znanych z połonin czy zatłoczonych miejscowości w szczycie sezonu. Jest za to dużo przestrzeni, cisza i drogi, na których można spokojnie poczuć przyjemność z jazdy.

Z Rzeszowa do Czarnej Górnej jest około 127 kilometrów. Samochodem można więc bez większego problemu przyjechać tu na weekend, zatrzymać się w jednym z licznych gospodarstw agroturystycznych i potraktować miejscowość jako bazę do rowerowych wycieczek.

Trasę zaczynamy w centrum Czarnej Górnej. Zanim jednak wskoczymy na rower, warto zaopatrzyć się w wodę i coś do jedzenia. Po drodze nie będzie sklepów, więc lepiej mieć zapas przy sobie.

Na początek jest przyjemnie. Droga prowadzi w dół, więc można spokojnie nabrać rozpędu. Później jednak przychodzi czas na pierwszy konkretniejszy podjazd. To właśnie on może dać się najbardziej we znaki, ale później trasa robi się znacznie łagodniejsza.

Nagrodą są widoki. Droga prowadzi przez pagórkowaty krajobraz, a między drzewami i zabudowaniami otwierają się panoramy na okoliczne pasma, m.in. Góry Słonne i dalsze bieszczadzkie wzniesienia.

Im dalej od Czarnej, tym bardziej można mieć wrażenie, że naprawdę wyjechaliśmy gdzieś bardzo daleko od codziennego świata.

Drogę tę warto pokonywać bez pośpiechu. Według internetowych map przejazd z Czarnej do Michniowca zajmuje około trzydziestu minut, ale taki czas można potraktować wyłącznie orientacyjnie.

Na rowerze warto zatrzymywać się przy punktach widokowych, zrobić zdjęcie, odpocząć albo po prostu przez chwilę popatrzeć na góry.

Dodatkowym plusem jest coraz lepszy stan drogi. Powiat bieszczadzki od kilku lat prowadzi jej remont etapami, dzięki czemu najgorsze odcinki zostały już poprawione.

Jednym z najciekawszych punktów wycieczki, praktycznie już na samym końcu trasy, jest Bystre i znajdująca się tam dawna cerkiew greckokatolicka p.w. św. Michała Archanioła, wybudowana w latach 1901 - 1902. To właśnie takie miejsca sprawiają, że ta trasa jest czymś więcej niż tylko przejażdżką po górach.

Cerkwią opiekuje się bieszczadzki oddział Towarzystwa Opieki nad Zabytkami. Od kilku lat jego członkowie systematycznie pracują nad ratowaniem i remontem świątyni.

Warto zatrzymać się tutaj na dłużej. Wokół cerkwi w Bystrem zachowały się ślady dawnej wsi, a w pobliżu znajduje się również niewielki cmentarz z kamiennymi nagrobkami i żeliwnymi krzyżami. To miejsce ma zupełnie inny charakter niż popularne bieszczadzkie atrakcje. Jest spokojne, trochę tajemnicze i pozwala wyobrazić sobie, jak wyglądało życie w tych miejscowościach przed wysiedleniami.

Warto też pamiętać, że Bystre to nie jedyna cerkiew na tej trasie. Kolejną zobaczymy w Michniowcu.

Po drodze docieramy do Lipia. Stąd trasa prowadzi dalej w kierunku Michniowca. Ten fragment wynagradza wcześniejsze podjazdy – czeka nas długi zjazd z bardzo ładnymi widokami.

Trasa ma charakter pętli: Czarna Górna – Lipie – Michniowiec – Bystre – Lipie – Czarna Górna. W zależności od wybranego wariantu i tego, jak daleko pojedziemy w stronę cerkwi, dystans będzie się nieco różnił, ale jest to propozycja raczej na spokojną całodzienną wycieczkę niż sportowy trening.

Po drodze trzeba liczyć się z podjazdami, ale nie są one jedynym obliczem trasy. Są też długie zjazdy, spokojne fragmenty prowadzące dolinami i przede wszystkim mnóstwo okazji do zatrzymania się.

Jest też jeden praktyczny powód, dla którego warto zachować ostrożność. Na końcowym odcinku w stronę Czarnej czeka nas długi zjazd i ostry zakręt. Lepiej więc nie dać się ponieść bieszczadzkiemu zachwytowi i zostawić sobie trochę miejsca na hamowanie.

Okolice Czarnej, Lipia, Michniowca i Bystrego w Bieszczadach mają jeszcze jedną ogromną zaletę – niewielki ruch. Po zakończeniu wakacyjnego sezonu samochodów jest mniej, a na rowerze można znacznie spokojniej przemierzać kolejne kilometry.

To trasa dla tych, którzy nie potrzebują co kilka kilometrów restauracji, kawiarni czy sklepu z pamiątkami. Wręcz przeciwnie. Im mniej infrastruktury, tym większy jest jej urok.

I choć momentami można odnieść wrażenie, że naprawdę jedziemy na koniec świata, nie oznacza to, że jesteśmy tam zupełnie sami. Mieszkańcy tych niewielkich miejscowości są życzliwi i – jak to w takich miejscach bywa – chętnie pomogą, kiedy turysta czegoś potrzebuje.

Warto więc nie tylko przejechać przez te wsie, ale też czasem zwolnić, powiedzieć „dzień dobry”, porozmawiać z mieszkańcami czy zapytać o drogę. Tak właśnie poznaje się mniej oczywiste Bieszczady.

Dobrym początkiem wycieczki może być również wizyta w Czarnej Górnej. Warto zajrzeć do Galerii Barak prowadzonej przez Różę i Krzysztofa Franczaków – małżeństwo artystów związanych z Bieszczadami.

Znajdziecie tu ceramikę, obrazy, biżuterię i rzeźby twórców związanych z Bieszczadami i Podkarpaciem. To jedno z tych miejsc, które dobrze pasują do charakteru Czarnej – niewielkie, lokalne i dalekie od masowej turystyki.

Na samą Galerię Barak warto jednak przeznaczyć osobną historię. Tutaj potraktujmy ją jako pierwszy przystanek przed wyruszeniem w drogę.

Jeżeli planujemy wycieczkę w drugiej połowie października, warto sprawdzić również termin odpustu w Bystrem. Od lat organizowana jest tam uroczystość ku czci św. Michała Archanioła.

W tym roku odpustowa msza święta w zabytkowej cerkwi w Bystrem odbędzie się 29 października o godz. 16.30. W uroczystości ma uczestniczyć warszawski Chór Bazyliki Świętego Krzyża „Sursum Corda”.

Po mszy zaplanowano ognisko i poczęstunek przygotowany przez panie z KGW Michnowianki, a także żołnierską grochówkę.

To może być więc dobry pretekst, żeby jesienną wycieczkę rowerową połączyć ze zwiedzaniem i udziałem w wydarzeniu, które od lat jest częścią życia tej niewielkiej bieszczadzkiej społeczności.

Czarna Górna jest jednym z tych miejsc, które pokazują, że Bieszczady nie kończą się na najbardziej znanych szlakach i miejscowościach. Można tu znaleźć góry, cerkwie, stare cmentarze, piękne panoramy i drogi, na których zamiast kolejnych samochodów częściej spotkamy rowerzystę albo mieszkańca jadącego do sąsiedniej wsi.

A jeśli jedna wycieczka okaże się niewystarczająca, okolica daje sporo możliwości dalszego odkrywania regionu.

Dlatego jesienią warto przyjechać tu choćby na weekend. Rower wrzucić do samochodu albo wypożyczyć go na miejscu, zatrzymać się w agroturystyce i ruszyć przed siebie. Bez wielkich planów i bez wyścigu z czasem.