Kobiety coraz częściej odgrywają ważną rolę w obronności i reagowaniu kryzysowym. – Dziś kobiety chcą być przygotowane, a nie zaskoczone – mówi Monika Skowrońska-Ziomek, prezeska podkarpackiego oddziału Stowarzyszenia Kobiety w Centrum, organizatorka konferencji poświęconej roli kobiet w systemie bezpieczeństwa.
Spis treści:
Czy bezpieczeństwo ma kobiecą twarz? Odpowiedzi na to pytanie będą szukać uczestnicy konferencji, która 16 kwietnia odbędzie się w Rzeszowie. Wydarzenie „Kobiety fundamentem obronności i bezpieczeństwa” zainauguruje cykl warsztatów dla mieszkanek Podkarpacia, których celem jest rozwijanie kompetencji związanych z reagowaniem na zagrożenia, obronnością i budowaniem odporności społecznej.
Organizatorem konferencji jest podkarpacki oddział Stowarzyszenia Kobiety w Centrum – ogólnopolskiej organizacji wspierającej kobiety w różnych obszarach życia.
CZYTAJ TAKŻE: Nowy Balcerek wśród projektów RBO. Agnieszka Wesołowska-Majcher: Da się to zrobić bez dewelopera
Eksperci, służby i praktycy
Wśród prelegentów znajdą się eksperci technik bojowych, przedstawiciele administracji publicznej, służb mundurowych oraz sektora zbrojeniowego, w tym Polska Grupa Zbrojeniowa.
W programie zaplanowano także wystąpienia przedstawicieli:
- Ministerstwa Obrony Narodowej
- Policji
- Państwowej Straży Pożarnej
- Straży Granicznej
- Centrum Weterana
Nie zabraknie również głosu organizacji społecznych. Swoim doświadczeniem podzielą się m.in. członkowie Związku Strzeleckiego Strzelec im. Józefa Piłsudskiego oraz Stowarzyszenia Świadoma Obrona Cywilna.
Znane nazwiska wśród prelegentów
Wśród zaproszonych gości są także ekspertki zajmujące się bezpieczeństwem i obronnością, m.in.:
- Magdalena Sobkowiak-Czarnecka – pełnomocniczka rządu ds. bezpieczeństwa Europy
- Iwona Szkudlarek – autorka książki o roli kobiet w obronności
- Agnieszka Petelicka – prezes Fundacji GROM. Siła i Honor
Nie tylko teoria
Konferencja ma mieć praktyczny wymiar. Uczestnicy dowiedzą się m.in., jak przygotować się na sytuacje kryzysowe i jak budować odporność lokalnych społeczności.
Organizatorzy podkreślają, że dziś bezpieczeństwo to nie tylko wojsko, ale także przygotowane społeczeństwo – świadome zagrożeń i gotowe na szybkie reagowanie.
Patronaty i partnerzy
Wydarzenie zostało objęte patronatem Ministerstwo Obrony Narodowej oraz prezydenta Rzeszowa Konrada Fijołka. Partnerem strategicznym konferencji jest Agencja Rozwoju Przemysłu – oddział w Mielcu.
Organizatorzy zachęcają do udziału wszystkich zainteresowanych tematyką bezpieczeństwa i obronności. Spotkanie ma być nie tylko okazją do zdobycia wiedzy, ale też do dyskusji i wymiany doświadczeń.
Kobiety już nie unikają tych tematów
Na temat świadomości i udziału kobiet w działaniach dotyczących obronności, rozmawiamy z Moniką Skowrońską-Ziomek, prezeską podkarpackiego oddziału Stowarzyszenia Kobiety w Centrum.
Jak ocenia Pani świadomość kobiet, w szczególności mieszkanek naszego regionu w tematach związanych z obronnością? Czy panie chętnie podchodzą do takich tematów, czy raczej ich unikają?
Świadomość kobiet w naszym regionie w obszarze obronności wyraźnie rośnie. Coraz więcej pań podchodzi do tych tematów otwarcie, choć wciąż są takie, które wcześniej ich unikały, głównie z braku potrzeby i dostępu do wiedzy.
Sytuacja za naszą wschodnią granicą sprawiła, że potrzeba budowania poczucia bezpieczeństwa stała się realna i bliska. Dlatego organizujemy konferencje i warsztaty, które nauczą uczestniczki, jak reagować w sytuacjach kryzysowych i budować poczucie bezpieczeństwa w swoim najbliższym otoczeniu.
Dziś kobiety chcą być przygotowane, a nie zaskoczone – i to jest widoczny trend w całym regionie.
Statystyki potwierdzają, że mieszkanki Polski nie unikają tematu, bo na przykład w Wojskach Obrony Terytorialnej kobiety stanowią około 20 procent formacji.
Jak według Pani powinno się z kobietami rozmawiać na takie tematy – na pewno nie są to łatwe rozmowy, wiele z pań wciąż zapewne uważa, że to ich nie dotyczy, że to „męska sprawa”? Proszę wytłumaczyć – dlaczego nie jest to tylko „męska sprawa”, dlaczego również panie powinny poszerzać horyzonty w tych sprawach?
– Rozmowy o bezpieczeństwie wymagają empatii, odpowiedniego języka ale i konkretów. Kiedyś obronność kojarzyła się głównie z polityką i „wielką strategią”. Dziś, szczególnie w regionach graniczących z Ukrainą lub strategicznie ważnych, kobiety postrzegają ją przez pryzmat bezpieczeństwa osobistego i rodzinnego.
To już nie jest temat „męski”, a życiowy. Kobiety dbają o ognisko domowe – kurs pokazujący, jak zabezpieczyć rodzinę na wypadek braku prądu, wody czy jak udzielić pomocy członkom rodziny z pewnością będzie dla nich atrakcyjny a jednocześnie budujący świadomość.
W praktyce dziś każdy z nas może stanąć w sytuacji zagrożenia – w domu, w pracy czy w przestrzeni publicznej.
Ważne jest pokazywanie praktycznych działań: jak reagować, chronić bliskich i minimalizować stres. Poszerzanie horyzontów to kwestia odpowiedzialności, a nie ambicji. Choć sytuacja za wschodnią granicą budzi niepokój, reakcją kobiet jest częściej chęć przygotowania się niż ucieczka od tematu.
Wiedza staje się sposobem na opanowanie stresu. Jako liderki społeczne pokazujemy, że kobiety mogą podejmować świadome decyzje i realnie wpływać na bezpieczeństwo całych społeczności.
Czy kobiety są odpowiednio informowane np. o szkoleniach lub warsztatach dotyczących obronności? Jeśli nie, to w jaki sposób do nich dotrzeć – na przykład do gospodyń domowych, które takimi sprawami zazwyczaj się nie interesują?
– W kwestii informowania kobiet o obronności istnieje pewien dualizm: z jednej strony oferta szkoleniowa jest bogata, z drugiej – dociera ona głównie do osób już zainteresowanych tematem. Wyzwanie polega na tym, by z informacją wyjść poza „bańkę” osób śledzących komunikaty MON czy profile wojskowe.
Wiele kobiet nie ma więc pełnej świadomości dostępnych szkoleniach, bo informacje nie docierają poza środowiska wojskowe czy zarządzania kryzysowego. Dlatego komunikacja powinna trafiać bezpośrednio do lokalnych społeczności poprzez samorządy oraz organizacje społeczne.
Aby dotrzeć do gospodyń domowych i kobiet w mniejszych miejscowościach, konieczna jest zmiana kanałów i języka komunikacji. Warsztaty praktyczne organizowane lokalnie np. w świetlicach wiejskich czy OSP pozwalają czuć się komfortowo i bezpiecznie. Stowarzyszenie Kobiety w Centrum działa właśnie w tych miejscach.
Wychodzimy z propozycją współpracy do kół gospodyń wiejskich, proponujemy włączenie tematów obronnych do festynów rodzinnych czy dożynek, gdzie panie i tak biorą aktywny udział.
Proponujemy zmianę języka. Zamiast mówić o „taktyce” czy „obronie ojczyzny”, proponujemy by używać haseł takich jak „Bezpieczna mama” czy „Ratownik domowy”.
W naszych działaniach stawiamy na łączenie wiedzy z realnym działaniem i docieranie tam, gdzie działania centralne są niewidoczne.
Dlaczego rola i zaangażowanie kobiet w te tematy jest ważna?
– Zaangażowanie kobiet w obronność jest kluczowe, ponieważ współczesne bezpieczeństwo nie opiera się już tylko na sile militarnej, ale na odporności całego społeczeństwa.
W sytuacjach kryzysowych to kobiety często zarządzają zasobami domowymi, opiekują się dziećmi i seniorami.
Jeśli kobieta wie, jak udzielić pierwszej pomocy, jak zabezpieczyć zapasy czy jak reagować na sygnały alarmowe, drastycznie rośnie szansa na przetrwanie i spokój całej rodziny.
Kobiety w strukturach obronnych – na przykład w WOT, świetnie sprawdzają się w zadaniach wymagających komunikacji, łagodzenia konfliktów, logistyki i precyzji. Te umiejętności są niezbędne w zarządzaniu kryzysowym i przeciwdziałaniu panice.
Nie zapominajmy także o tym, że to matki i babcie kształtują pierwsze postawy patriotyczne i obywatelskie u dzieci. Świadoma zagrożeń i procedur kobieta wychowuje dzieci, które od małego wiedzą, jak dbać o wspólne bezpieczeństwo.
Edukacja i udział w szkoleniach to nie tylko zdobywanie umiejętności, ale także budowanie poczucia sprawczości, pewności siebie i realnego wpływu na bezpieczeństwo swoje i bliskich.
Kobiety wnoszą świadomość, spokój i skuteczność tam, gdzie bezpieczeństwo liczy się najbardziej.
Konferencja „Kobiety fundamentem obronności i bezpieczeństwa” [PROGRAM]
Konferencja 16 kwietnia 2026 r. – Hotel Metropolitan Rzeszów
13:00 Otwarcie konferencji i przywitanie gości
- Wystąpienie Magdaleny Sobkowiak-Czarneckiej – Pełnomocniczki Rządu do spraw Instrumentu na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy
13:30 – 15:00 Kobiety w systemach odporności państwa: od lokalnych społeczności po strategie globalne
- Budowanie odporności państwa, rola samorządów, zaangażowanie obywatelskie, zarządzanie kryzysowe w społecznościach.
Prelekcje z udziałem przedstawicieli Partnerów:
- Związek Strzelecki „Strzelec” Józefa Piłsudskiego – Obrona jest kobietą. Społeczna gotowość na kryzysy XXI wieku – ewakuacja, przetrwanie, współpraca”
- Stowarzyszenie Świadoma Obrona Cywilna – „Ochotnicza Obrona Cywilna – klucz do najbardziej odpornego kraju na świecie”
- por. dr inż. Iwona Szkudlarek – autorka książki „Kobiety, Obronność, Bezpieczeństwo”- Na wojskowej spódnicy nie ma lampasów, czyli o zjawisku „betonowego sufitu” w SZ RP w aspekcie aspiracji i doskonalenia zawodowego oficerów-kobiet
15:00 – 15:45 Panel „Kobiety – liderki w służbach mundurowych i administracji” z udziałem przedstawicielek służb mundurowych
- Prowadząca: Agnieszka Petelicka – Prezeska Zarządu Fundacji GROM. SIŁA I HONOR
16:00 – 16:45 Panel „Mobilizacja społeczno-gospodarcza a sukces obrony cywilnej” z udziałem Prezydenta Miasta Rzeszowa oraz przedstawicieli firm i instytucji publicznych
17:00 Podsumowanie i zamknięcie konferencji
- Stoiska tematyczne: partnerów, szkół mundurowych, WCR-u
