Zapomniane Kresy i kopalnie diamentów. Kalejdoskop: Wschód w Rzeszowie

Kazachstan, rumuńska Bukowina, dawne Inflanty, Polska sprzed blisko stu lat i odległa Jakucja. W niedzielę, 27 września, będzie można odwiedzić te miejsca bez wyjeżdżania z Rzeszowa. W Wojewódzkim Domu Kultury odbędzie się „Kalejdoskop: Wschód” – wydarzenie towarzyszące Festiwalowi Dziedzictwa Kresów. W programie znalazło się pięć spotkań z reporterami, podróżnikami, fotografami i znawcami Wschodu.

Od godz. 13 do 19 publiczność będzie mogła wysłuchać pięciu prelekcji. Każda z nich zabierze uczestników w inną część Europy lub Azji, pokazując zarówno historię dawnych Kresów, jak i współczesne życie oraz podróżnicze doświadczenia.

Jako pierwszy wystąpi Wojciech Górecki - reporter, analityk Ośrodka Studiów Wschodnich i były dyplomata, autor książek poświęconych Kaukazowi i Azji Centralnej, m.in. „Planeta Kaukaz” i „Wieczne państwo. Opowieść o Kazachstanie”.

O godz. 13.10 opowie o Kazachstanie - ogromnym kraju położonym między Rosją a Chinami. To miejsce kojarzone w Polsce przede wszystkim z zesłaniami, łagrami, poligonem atomowym w okolicach Semipałatyńska czy kosmodromem Bajkonur. Górecki pokaże jednak również współczesne oblicze tego państwa i opowie o własnych podróżach oraz codziennym życiu jego mieszkańców.

O godz. 14.20 przyjdzie czas na podróż do rumuńskiej Bukowiny. Michał Torz, archeolog, dziennikarz i reżyser, od lat zajmujący się Rumunią i Mołdawią, zabierze publiczność do krainy malowanych monastyrów.

Bukowina przez niemal 150 lat znajdowała się pod panowaniem Habsburgów. Do dziś można tam znaleźć ślady wielokulturowej historii regionu, w tym polskiej społeczności. Potomkowie dawnych osadników zachowali język, wiarę i część tradycji. Podczas spotkania będzie można poznać ich historię, a także zobaczyć mniej oczywiste oblicze jednego z najciekawszych regionów Rumunii.

Trzecia prelekcja rozpocznie się o godz. 15.30. Mirek Osip-Pokrywka, fotograf, dziennikarz, podróżnik i wydawca książek, opowie o Inflantach - historycznej krainie, której ziemie znajdują się dziś na Łotwie i w Estonii.

To będzie opowieść o miejscach i ludziach, którzy przez wieki byli związani z Rzeczpospolitą. Autor przybliży historię regionu, przypomni związane z nim polskie rody i postaci, a także poszuka śladów polskiej obecności, które przetrwały do dziś. Nie zabraknie również ciekawostek dotyczących dawnych miast, bitew i ludzi związanych z Inflantami.

O godz. 16.40 publiczność wyruszy w podróż… na rowerach. Aleksandra i Daniel Sienkiewiczowie, znani jako duet Loverowi, przemierzyli ponad 5000 kilometrów, podążając śladami brytyjskiego podróżnika Bernarda Newmana, który w 1934 roku przejechał rowerem przez II Rzeczpospolitą.

Autorzy przewodników rowerowych sprawdzili, jak przez niemal sto lat zmieniły się odwiedzane przez niego miejsca. Podczas wyprawy spali w namiocie, spotykali mieszkańców odwiedzanych regionów i odkrywali różnorodność wschodnich terenów dawnej Polski. Swoją podróż opisali również w książce, a projekt został nominowany do nagrody Kolosy w kategorii podróże.

Na zakończenie, o godz. 17.50, uczestnicy przeniosą się na daleką Syberię. Jerzy Arsoba, podróżnik, fotograf, organizator turystyki i piechur długodystansowy, opowie o wyprawie przez Jakucję do gigantycznych kopalni diamentów.

W 2012 roku wraz z fotografem Igorem Skawińskim ruszył autostopem i pieszo w podróż, która trwała niemal trzy tygodnie. Pokonali ponad 4000 kilometrów, docierając do ogromnych odkrywkowych kopalni diamentów na północy Syberii. Była to kolejna wyprawa po rosyjskim Dalekim Wschodzie i spełnienie marzenia, które narodziło się podczas wcześniejszej podróży Kołymskim Traktem.

„Kalejdoskop: Wschód” to propozycja dla tych, których interesują podróże, historia i miejsca często pomijane na turystycznych mapach. Impreza odbędzie się w niedzielę, 27 września, w Wojewódzkim Domu Kultury w Rzeszowie przy ul. Okrzei 7. Początek o godz. 13, zakończenie zaplanowano na godz. 19.

Bilet na pojedynczą prelekcję kosztuje 5 zł, a karnet na wszystkie pięć spotkań – 15 zł. Bilety są dostępne na stronie bilety.kulturapodkarpacka.pl.

„Kalejdoskop: Wschód” to wydarzenie towarzyszące Festiwalowi Dziedzictwa Kresów 2026 i jest dofinansowane przez Województwo Podkarpackie.